CORAL

کانی های گرانبها

 
5 مرزبان ایرانی را آزاد کنید
نویسنده : polyps - ساعت ٩:٢٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۳٩۳/۱/٦
 


 
 
مطلبی در مورد سنگ های قیمتی به در خواست یکی از خوانندگان محترم وبلاگ
نویسنده : polyps - ساعت ۱٠:٢۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۳٩٢/۳/٢٧
 

مطلبی در مورد سنگ های قیمتی به در خواست یکی از خوانندگان محترم وبلاگ

مطلبی در مورد سنگ های قیمتی


تصویری از جواهر الماس


گوهر شناسی علم بررسی سنگ های قیمتی می باشد . بررسی مواردی چون چگونگی تشکیل کانی های قیمتی ، اصطلاحات مربوط به این نوع کانی ها ، ویژگی های فیزیکی و نوری آنها و چگونگی استفاده از این ویژگی ها به منظور ارائه تعریف دقیقی از کانی های قیمتی ، در حیطه مطالعات گوهر شناسی قرار می گیرند .
جواهر و سنگ های قیمتی به دلیل زیبایی ، نادر بودن ،‌ ارزش و قابل حمل بودن برای انسان ها ارزش ویژه ای دارند . بعضی عقیده دارند که کانی ها و جواهرات به دلیل شهرت آنان در اعطای قدرت ، ثروت ، عشق و تندرستی قدرت جادویی دارند .
جواهر شناسی دانش ، هنر و یا حرفه شناسایی و ارزیابی جواهرات و سنگ های قیمتی است . واژه جواهر شناسی در آمریکا به صورت gemology و در انگلستان به صورت gemmology بکار می رود . از آنجا که انسان طی هزاران سال علاقه زیادی به سنگ های قیمتی داشته است این شاخه دارای قلمروهای زیادی است .
از کارگران معدن سنگ های قیمتی گرفته تا برنده های این سنگ ها و تجارها با سنگ های قیمتی سروکار دارند . جواهر شناسی در هر یک از مراحل تبدیل یک سنگ به یک جواهر گران قیمت لازم است .
از آنجا که نهشته های جواهر دار زیادی هر ساله کشف می شوند ، روش های جدیدی نیز همراه با هر یک از نیز باید پیدا شود .
دانش جواهر شناسی فقط محدود به کار حرفه ای و تجارت نمی شود . هر فرد عادی که علاقه به جواهر دارد می تواند این رشته را فرا بگیرد . به طور کلی جواهر شناسی به مطالعه موارد زیر می پردازد :
-واژه سنگ قیمتی به چه معناست ؟
-سنگ های قیمتی از چه چیز ساخته شده اند؟
-خصوصیات فیزیکی و نوری سنگ های قیمتی چه می باشد؟
-چگونه این خصوصیات جهت شناسایی سنگ های قیمتی بکار می روند ؟
-محل پیدایش سنگ های قیمتی
-تکنیک های لازم جهت شناسایی سنگ های قیمتی ( برش دادن و صیقل دادن )
شناسایی سنگ های قیمتی به وسیله ابزارهای خاص صورت می گیرد . یکی دیگر از شاخه های جواهر شناسی درجه بندی سنگ های قیمتی است که جهت قیمت دادن و بها دادن به آنها برای یک تجارت لازم و ضروری است .

منشا جواهرات
جواهر سنگ ها در بسیاری از محیط های زمین تشکیل می شوند. در این بخش به بررسی متداولترین و مهمترین محیط های تشکیل این سنگ ها و نیز فرایند های مربوط به آن می پردازیم.
می باید بین این مسئله که جواهر سنگ ا کجا پیدا می شوند و کجا تشکیل می شوند تمایز قائل شویم. غالباً اکثر جواهر سنگ ها در زیر سطح زمین تشکیل می شوند. برخی براثر معدن کاری و برخی دیگر بر اثر فرایند های زمینی ( مانند گسلش، چین خوردگی، بالا آمدگی در مقیاس وسیع ، ولکانیم)به سطح زمین آورده می شوند.
این فرایند ها قادرند سنگ ها را از اعماق بیش از 400 کیلومتر در زیر زمین بر سطح آن بیاورند.
محیط های شکل گیری:
-1 آبها با کانی ها واکنش می دهند و آنها را در خود حل می کنند. قابلیت نگهداری عناصر کا نیها بوسیله این محلولها بستگی به شرایط فیزیکی دارد. چنانچه شرایط فیزیکی تغییر کند ( برای مثال محلول سرد یا بخار شود ) این کانیها ته نشست می کنند. برای مثال تشکیل بلور های نمکی براثر تبخیر آب دریا.
نوع کانی تشکیل شده بستگی به نوع عناصر حل شده در آب دارد، چنانچه واکنش آب با سنگ های غنی از سلیس صورت گرفته باشد ( برای مثال ماسه سنگ ها ) کانی غنی از سلیس ایجاد می شود.
کانی های سیلیکاتی SiO : آمسیست، عقیق و اوپال که در میان آنها تنها اوپال غیر بلوری است.
چنانچه آب با سنگ های غنی از مس واکنش دهد، کانی های مسی تشکیل می شوند .
کانی های مسی: مالاکیت و آزوریت یا فیروزه
2- کانسازی هیدروترمال:
نحوه شکل گیری کانی های ناشی از فرایند هیدروترمال متفاوت از کانی هایی است که بر اثر واکنش های صورت گرفته در آبهای نزدیک سطح زمین ایجاد می شوند.زمانی که محلول های حاوی آب باران و یا آب های ناشی از سرد شدن توده های ماگما فضاهای خالی مثل ترک ها را پر می کنند جواهر سنگ ها در آنها تبلور پیدا می کنند.
شکل گیری کانی هایی مثل بریل (برای نمونه زمرد) ، تورمالین نیاز به عناصر غیر عادی دارد و برخی مانند برلیم( بریل) یا برم( تورمالین) بر اثر سرد شدن ماگما بوجود می آیند.
3- پگماتیت:
پگماتیت ها عموماً توده های ماگمایی هستند. زمانی که این ماگمای غنی از آب ( و نیز غنی از سیلیس و عناصر غیر عادی) در مراحل انتهایی شکل گیری بیرون میزند جامد شده و به شکل پگماتیت در می آید. آب زیاد در ماگما موجب می شود بلورها سریع رشد کند لذا بلورهای پگماتیت اغلب بزرگ تراند البته این امر برای نمونه های جواهر سنگ از اهمیت زیادی برخوردار است!
زمانی که ماگمای پگماتیت غنی از برلیم باشد بلور های بریل و چنانچه این ماگما غنی از برون باشد، بلور های تورمالین ایجاد می شود.
باید توجه ذداشته باشید که برلیم از عناصر نادر بسیاری از سنگ ها می باشد .
4- جواهر سنگ های ماگمایی: برخی از این نوع سنگ ها در ماگماها یا حباب های گازی (چاله ها) در سنگ های آتشفشانی متبلور می شوند. مانند: زیکرون، توپاز، یاقوت و ... .
5- جواهر سنگ های متامورفیک: این نوع سنگ ها بر اثر گرما، فشار و واکنش با محلول ها تغییر شکل پیدا می کنند. محیط های متامورفیکی بسیاری وجود دارند:
تکتونیک صفحه ای محیطهای متاموریکی را ایجاد می کند که شاخصه های آنها فشار و دمای بالاست. از کانیهای تشکیل شده در این محیط ، می توان ژادئیت یا ژاد را نام برد. در موارد بسیار نادر ممکن است دما در سنگهای متامورفیکی به قدری بالا باشد که منجر به تشکیل الماس شود.
سنگهای متامورفی منطقه ای: شامل بسیاری از سنگهایی می شود که بر اثر افزایش دما و فشار ،دفن شده و تغییر شکل پیدا کرده اند. کانی هایی که در این جواهر سنگها یافت می شوند شامل گارنت و کوردیریت هستند.
6- جواهر سنگهای تشکیل یافته در جبه: فراوانترین کانی جبه بالایی اولیوین (پریدوت) است. تختالها بر اثر فعالیتهای تکتونیکی و آتشفشانی به سطح زمین آورده می شوند.

 
 
تجهیزات جهت مطالعه کانی
    با تجهیزات مورد نیاز جهت مطالعه کانی های قیمتی آشنا می شویم :

اولین و ساده ترین ابزار در مطالعه کانی های قیمتی بکارگیری لوپ ( ذره بین چشمی ) با کیفیت بالا و قدرت بزرگ نمایی 10 می باشد . نمونه های متنوعی از لوپ ها با مصارف اقتصادی وجود دارد که بهترین نوع آن در این زمینه ، لوپ های استاندارد بررسی الماس ها می باشد که لوپ های سه تایی نامیده می شوند . سه تایی به این معنا می باشد که سه لنز درون این ابزار وجود دارد لذا هیچگونه انحرافی در محل لبه ها اتفاق نمی افتد . در این لوپ ها همچنین اصلاح رنگ صورت می گیرد ، به این معنا که در آنها ، لنزها به گونه ای مورد استفاده قرار گرفته اند که رنگ مشاهده شده ، رنگ دقیق نمونه مورد بررسی می باشد .
ابزار دیگری که در این زمینه مورد استفاده قرار می گیرد میکروسکوپ می باشد . با استفاده از میکروسکوپ ها می توان نمونه های طبیعی را از نمونه های سنتیک تشخیص داد . گرچه لوپ ها قابل حمل و متداول هستند اما به کارگیری این نوع میکروسکوپ ها ساده تر و بزرگ نمایی به کار گرفته شده ، بالاتر خواهد بود .
یک میکروسکوپ مورد استفاده در بررسی کانی های قیمتی دارای ویژگی های خاصی می باشد که در سایر نمونه های میکروسکوپ وجود ندارد . این میکروسکوپ ها ، استریو ( دو چشمی ) هستند . نمونه های میکروسکوپ تک چشمی عمدتاً غیر قابل استفاده اند . حداقل بزرگ نمایی مورد نیاز جهت بررسی 40 می باشد که بزرگ نمایی های بالاتر از این حد نیز مفید واقع می شوند .
یک میکروسکوپ با کیفیت بالا حدود چند هزار دلار قیمت دارد . در سال های اخیر نمونه هایی در حدود چند صد دلار هم به بازار عرضه شده است . این مدل ها همچنان ارزان ترین نمونه ها جهت بررسی های گوهر شناختی محسوب می شوند .
اندازه گیری ضریب شکست (Refractive index ( RI ) ) کانی یکی از مقدم ترین اقدامات محسوب می شود .
این مرحله می تواند توسط میکروسکوپ نیز انجام شود اما بهتر ابزار ، یک ریفراکترومتر ( Riffractrometer ) می باشد . در کنار RI این دستگاه یک شکست مضاعف و یک علامت نوری ارائه می دهد . در صورت امکان بهتر است از یک Polariscope برای بررسی های نوری استفاده نمود اما استفاده از ریفراکترومتر متداول تر می باشد .
ریفراکترومترها قیمتی حدود 500 تا 1000 دلار دارند . تولید کننده اصلی در آمریکای شمالی ، مؤسسه گوهر شناسی آمریکا و در اروپا ( Kneuss Instrument ) می باشد .
مفهوم دیگری که در مطالعات گوهر شناسی مورد بررسی قرار می گیرد گراویته مخصوص می باشد . این کمیت به دو روش قابل اندازه گیری است :
در حالت اول ، می توان وزن مخصوص را از طریق غوطه ور کردن نمونه در آب مورد بررسی قرار داد .
در حالت دوم ، می توان از مایعات سنگین بهره گرفت . در این حالت با در دست داشتن گراویته مخصوص مایعات فوق و غوطه ور نمودن نمونه درون مایع و بررسی عکس العمل آن که شامل غوطه ور شدن و یا فرو رفتن نمونه درون مایع می باشد ، می توان گراویته مخصوص آن را مشخص نمود .
به کارگیری مایعات سنگین معایبی را در بر دارد از جمله اینکه این مایعات سمی و قابل اشتعال هستند . لذا دقت بسیار زیادی در به کارگیری آنها مورد نیاز است . همچنین شستن آنها از روی نمونه ، دشوار می باشد . همچنین مقادیر بدست آمده تخمینی است .
یکی دیگر از ابزارهای مورد استفاده در بررسی این کانی ها ، دستگاه سنجش دو رنگی یا ( Dichroscope ) می باشد . این وسیله کوچک رنگ ها را در مواد دو رنگ از هم تفکیک می کند . اجزاء اصلی این دستگاه قطعه کوچک از مواد پلاریزکننده می باشد که با زاویه 90 درجه نسبت به یکدیگر قرار داده شده باشند که همراه با بزرگ نمایی می باشد .
ابزار دیگر در بررسی های گوهر شناسی ، طیف سنج یا spectroscope می باشد . این وسیله به دو صورت وجود دارد :
1) Diffraction grating
2) Prism ( منشور )
این دو ابزار با کیفیت بالا عمل می کنند اما استفاده از مقیاس در بررسی با منشور ، راحت تر می باشد .
یکی دیگر از شرایط بررسی کانی های قیمتی ، به کارگیری مقیاس کالیبره کردن است که بسیاری از افراد بدون استفاده از یک مقیاس تعریف شده و تنها با تکیه بر رنگ ها ، اقدام به تشخیص و تمایز کانی ها می کنند که این امر به قدرت بینایی بالا و تجربه کافی نیاز دارد .
یک اسپکتروسکوپ با یک مقیاس کالیبره کردن ابزار مناسبی محسوب می شود . این ابزار یکی از آخرین مکمل های تجهیزات آزمایشگاه های گوهر شناسی محسوب می شود . علاوه بر این به صافی ها و پالایش کننده هایی جهت پاک کردن سطح کانی های قیمتی نیاز است .
Jewelers eye ، ابزاری به منظور بررسی جلای کانی های گرانبها در مطالعات آزمایشگاهی مورد استفاده قرار می گیرد . در بررسی های نوری در آزمایشگاه از نور ماورای بنفش با طول موج کوتاه و طول موج بلند استفاده می شود .

 
واحدهای اندازه‌گیری مواد جواهری
    در حال حاضر روشهای مشخصی جهت تعیین ارزش جواهرات وجود دارد.



1-خواص نوری
2-چگونگی تراش

این دو عامل مهم در این امر به شمار می‌روند. خواص نوری سبب ایجاد رنگ، جلا، لومینانس و بازی رنگ در نگین می‌شوند.

تراش یک بلور تابع شکل و مشخصات ظاهری یک کانی است و به عنوان مثال معمولاً کانیهای کم‌رنگ را با قطر بیشتری می‌تراشند تا رنگ مطلوبتری بدست ‌ آید.
نام جواهرات و کانیهای جواهری عمدتاً برگرفته از رنگ، خرافات، شکل ظاهری و اسم مکان کشف گوهر و یا نام افرادی است که آنها را شناسایی و معرفی نموده‌اند.

در گذشته تنها طبقه خاصی از افراد اجتماع از جواهرات استفاده می‌‌نمودند ولی امروزه هر کس متناسب با سلیقه خود می‌تواند جواهرات مورد علاقه خویش را تهیه نماید. در این بخش می‌توانید اطلاعاتی راجع‌به برخی از جواهرات باارزش و زیبا بدست آورید.

1) قیراط Carat
واحد اندازه‌گیری بسیاری از سنگهای ارزشمند چون الماس است.
حدود و تقسیمات آن در جوامع مختلف متفاوت است ولی در استاندارد جهانی هر قیراط برابر 200 میلی‌گرم یا 0/2 گرم در نظر گرفته می شود.
کلمه قیراط از نام دانه درختی به نام کاروب Carob و یا تخم درخت مرجانی آفریقایی به نام کورا Kuara گرفته شده است.
2) گرم Gram
این واحد برای اندازه‌گیری سنگهای نسبتاً کم‌ارزش یا شبه گرانبها بکار می‌رود.
3) گرین Grain (نخود)
واحدی است که برای توزین مروارید بکار می‌رود.
4) انس
واحدی معادل 28gr که برای اندازه‌گیری طلا و فلزات قیمتی بکار می‌رود.
 
گوهرهای معروف
  
از دیر باز گوهرهای متنوعی در جهان طبیعت وجود داشته که در مسیر تاریخ مورد توجه قرار گرفته است. تمدنهای مختلف بر حسب نوع فرهنگی که دارند از آنها استفاده می‌کردند. از گوهر‌های مختلف در کارهای تزئینی ، علمی ، صنعتی و ... بهره برداری می‌شود. برخی از گوهرهای معروف را در اینجا می‌آوریم.

الماس

 

 


تصویری از جواهر الماس

 

 

 


 

 


الماس در زمره کانیهای غیرسیلیکاتی باارزش جواهری قرار دارد .
رنگ :بی‌رنگ، زرد، قهوه‌ای، گاهی سبز، آبی، قرمزگونه
سختی : 10
وزن مخصوص : 3/55 ـ 3/47
کلیواژ : کامل
سیستم کریستالی : کوبیک
شفاف : شفاف
میزان ضریب شکست نور : 2/419 ـ 2/417
پدیده چند رنگی : ندارد
از کلمه یونانی آداماس (Adamas) به معنای تسخیر ناپذیر گرفته شده است و به دلیل سختی فوق‌العاده بی‌نظیر این کانی است که به آن ویژگی (البته ظاهری)، فناناپذیری می‌دهد. سختی مطلق الماس 140 برابر کرندوم است. با این حال سختی الماس در جهات گوناگون کریستالوگرافی‌ سطوح مختلف آن متفاوت بوده و این امر امکان بریدن آن را به وسیله گرد یا پودر الماس دیگری امکان‌پذیر می‌سازد. در هنگام سوار کردن الماس یا نگین برلیان برروی پایه می‌بایست دقت کامل نمود که دچار تورق نشود (بدلیل کلیواژ کامل آن) جلای فوق‌العاده نگین برلیان آن را از مشابه مصنوعی آن متمایز می‌‌سازد. الماس در برابر مواد شیمیایی عکس‌العمل نشان می‌دهد. بعلاوه حرارت زیاد باعث ایجاد شکلها و نقوش شخصی بر روی بعضی از صفحات برلیان می‌شود. بدین جهت بایستی هنگام حرارت دادن دقت کافی به عمل آید. اشعه X از بلور الماس عبور نمی‌کند و منعکس می‌شود از این خاصیت می‌توان در تشخیص الماس حقیقی از نوع بدل آن استفاده نمود.
خواص ایپتکی الماس استثنایی است و به دلیل شدت تلالو و پراکندگی نور که در نتیجه میزان بالای ضریب شکست نور در برلیان به وجود می‌‌‌آید از گذشته به عنوان سلطان نگین‌های جواهر معرفی نموده و به عنوان نگین تراشیده و یا نتراشیده در زیور آلات مورد استفاده قرار گرفته شده است.
طی دوره تاریخی ، الماس در بیشتر زمانها ، برجسته‌ترین مقام را به عنوان پرطرفدارترین گوهر داشت. اما در میان پیشینیان ، گوهر کمیابی بوده است. پلینی در سال 100 پس از میلاد اظهار می‌دارد که الماس با ارزش‌ترین گوهر سنگها است، اما فقط پادشاهان آن را می‌شناسند. ارزش بالای الماس حاصل سختی بالا ، جلای درخشان و پراکنش بالای آن ( که در آن برق رنگهای طیفی ایجاد می‌کند ) است. افزون بر این ، در اسیدها با قلیاها کاملا انحلال ناپذیر است. به دلیل همین مقاومت است که به آن adamas ( از واژه‌ای یونانی به معنای شکست‌ناپذیر ) گفته می‌شد که بعدها واژه Diamond به معنی الماس از آن گرفته شد.

معروفترین الماسهای قدیمی ، الماس کوه نور بوده که پس از تراش مجدد ، وزن آن به 108.83 قیراط رسید و اکنون جزو گوهرهای تاج پادشاهی بریتانیاست. الماس مغول کبیر به وزن 180 قیراط که به تفصیل توسط تاورنیه تاجر معروف فرانسوی در اواسط سده هفدهم توصیف شده پس از تاراج دهلی در سال 1739 ناپدید شد. الماس آبی امید ( به وزن 45.52 قیراط ) که تاریخی طولانی از تراژدی و مصیبت به همراه داشته ، اکنون جایی را در وسط مجموعه گوهرهای موسسه اسمیتسونین واشنگتن دی‌.سی اشغال می‌کند. بزرگترین الماس گوهری دنیا به نام کولینان به وزن 3106 قیراط در سال 1905 در آفریقای جنوبی کشف شد.

بریل

 

 

تصویر های مینرال بریل

 

 

 

 

تصویر های مینرال بریل

 

 

 

 

 
 مینرال بریل

 مینرال بریل

 

 

 مینرال بریل 

 

 

 
 
بریل

رنگ : زرد طلایی، زرد مایل به سبز، زرد صورتی، سبز زمردی، سفید و بی‌رنگ
میزان شفافیت : شفاف تا نیمه‌شفاف
سختی : 7/5
این کانی شکستگی صدفی دارد. بریل در مقابل فشار حساس بوده و به راحتی می شکند و بر اساس رنگ به نامهای مختلفی خوانده می شود، از جمله :
آکوامارین Aquamarine : بریل آبی‌ و شفاف
زمرد Emerald : بریل سبز پررنگ و شفاف
کانی بریل به عنوان یک گوهر به صورت بلورهای شفاف به رنگهای گوناگون یافت شده و به هر کدام از آنها نامی داده می‌شود. گوشنیت نوع بی‌رنگ ، مورگانیت نوع صورتی ، آکوامارین نوع سبز آبی فام و بریل طلایی نوع زرد آن است. این بریلها ، گوهرهای زیبایی هستند و فقط گونه سبز پر رنگ آن یعنی زمرد ، به عنوان یک سنگ قیمتی رده بندی می‌شود. از روزگار باستان ، ارزش زیادی برای زمرد قائل بودند و امروزه نیز ارزش آن می‌تواند مساوی یا حتی بالاتر از الماس یا یاقوت باشد.

 



یاقوت سرخ و یاقوت کبود ( مینرال کروندوم)

 


تصویر یاقوت سرخ و یاقوت کبود

 


سختی : 9
وزن مخصوص : 3/97 ـ 4/05
کلیواژ : ندارد
سیستم کریستالی : هگزاگونال
شفاف : مات، نیمه شفاف، شفاف
میزان ضریب : 1/774 ـ 1/776
شکست نور با پدیده چند رنگی : قوی‌، زرد، قرمز، قرمز بی‌رنگ
اسم یاقوت سرخ (Ruby) از کلمه لاتین رومبؤس (Rubeus) به معنای سرخ گرفته شده است. حدود سال 1800 میلادی یاقوت سرخ و یاقوت کبود را جزء کانیهایی از گروه کرندوم شناسایی کردند. تا این تاریخ اسپینل قرمز Red spinel و گارنت قرمز را نیز به اشتباه کانیهایی با ترکیب شیمیایی مشابه با یاقوت سرخ می‌پنداشتند. فلز رنگ‌ساز یاقوت سرخ کرندوم است. سایه‌های قهوه‌ای موجود در رنگ بعضی یاقوت‌های سرخ به علت وجود مقدار بسیار ناچیزی فلز آهن در ترکیب شیمیایی آن می‌باشد. رنگ یاقوت‌های سرخ استخراج شده از معادن مختلف متفاوت بوده و مشخصه مکان بخصوصی نیست و بدین جهت مشکل بتوان با توجه به رنگ مکان استخراج یاقوت سرخ را تعیین نمود. تنها به کمک دستگاههای خیلی پیشرفته می‌توان یاقوتهای طبیعی را از نوع مصنوعی امروزی آن تشخیص داد.
 

 

 

تصاویری از مینرال کرندوم یا یاقوت سرخ  Ruby

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 تصویرهایی از مینرال کرندوم یا یاقوت سرخ  Ruby

 

 

 

 

 

 

جواهر یاقوت سرخ  Ruby

 


این گوهرها که گونه‌هایی از کرندم هستند، از روزگار باستان ارزش بسیار زیادی داشته و هرماه با الماس و زمرد به عنوان با ارزشترین گوهرها در نظر گرفته می‌شدند. نام ruby ( یاقوت سرخ ) از واژه لاتین Rubber به معنی سرخ گرفته شده است و Sapphir ( یاقوت کبود ) نیز از واژه لاتین Sapphires به معنی آبی گرفته شده و در آغاز به همه گوهر سنگهای آبی اطلاق می‌شد. امروزه تمامی کرندومهای گوهری به استثنای رنگ سرخ آن را سافیر می‌نامند. اما رنگ آن نیز بیان می‌شود برای مثال : سافیر زرد ، سافیر ارغوانی و غیره. در هر حال ، در تجارت گوهر ، سافیر به گونه آبی آن گفته می‌شود. یاقوتهای سرخ ، سایه‌های مختلفی از سرخ دارند، اما یاقوتهای سرخ سیر ( که به خون کبوتری معروف است ) بیشترین ارزش را دارد. گوهر سنگهای بی‌عیب با این رنگ به ندرت وزنی بیش از سه قیراط دارند و سنگهای با وزن بیش از 10 قیراط بی‌نهایت کمیاب است.

 

 

 

 

 

 

تصویرهایی از مینرال کرندوم یا یاقوت کبود )سافیرSapphire  )

 

تصویر از جواهر یاقوت کبود(سافیرSapphire  )

 

 

 


 

 


اپال

 

 


تصویر جواهر اپال

 

 
 

عقیق سلیمانی (اپال)
فرمول : Si2O-nH2O
رنگ : رنگهای آن بسیار متغیر است.
میزان شفافیت : نیمه شفاف
سختی 5 تا 6
درخشش و بازی رنگ زیبای این ماده که به رنگهای قرمز، نارنجی، سبز و آبی در زمینه‌ای به رنگ سفید، آبی شیری، زرد و یا سیاه است سبب گردیده اوپال جزء جواهرات گرانبها به شمار رود.
بر اثر گذشت زمان و گرما، اوپالها مقداری از آب خود را از دست می‌دهند که منجربه کم شدن درخشش و بازی رنگ آنها می‌گردد جهت ترمیم، این گونه اوپالها را به مدت چندین روز به روش ویژ‌ه‌ای در زیر آب در خلاء قرار می‌دهند تا اینگونه معایب برطرف گردند.
نام این کانی از واژه اوپالا upalla به زبان هندی یا سانسکریت که جهت نامیدن سنگ بها دار به کار می‌رود گرفته شده است.

اپال شفاف

fire opals یا اپال آتشی

 

 

 

Opal

 

 

جواهر اپال

 

 

جواهر اپال

 

 

تصاویری از انواع کانی اپال

 


اپال قیمتی فاقد سختی بالا ، شفافیت و درخشندگی بسیاری از گوهرهای مهم دیگر است، اما حتی بدون این خواص نیز ارزش بالایی دارد. ارزش بالای اپال قیمتی ، خاصل زیبایی ظریف ناشی از نمایش درونی رنگهای براق در آن است. اپال قیمتی ، نامهای مختلفی دارد مانند اپال سیاه ( که بازی رنگ سیاه درخشانی از درون آن خارج می‌شود ) و اپال آتشی که در آن زمینه‌ای نیم شفاف ، رنگهای سرخ تا نارنجی ایجاد می‌کند ) مجاریهای زیبایی روی اپال انجام شده است اما به صورت گوهر ، محدب تراشیده می‌شود.

 

 

 



یشم Jade

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مینرالهای یشم ( ژاد )

 

 

 

 

 


واژه یشم ( ژاد ) به دو کانی متفاوت اطلاق می‌شود: ژادئیت ( یک نوع پیروکسن ) و ترمولیت + اکتینولیت ( نوعی آمفیبول که نفریت هم نامیده می‌شود). این دو کانی بسیار سفت بوده و به طور کلی رنگی سبز دارند.

 

 

 



کریزوبریل
رایجترین کریزوبریلها با سایه‌های زرد ، سبز یا قهوه‌ای یافت می‌شوند. سختی بالای این کانی ( 8.5 ) شفافیت و رنگ دلپذیر آن باعث شده که کریزوبریل گوهر مطلوبی شود. در هر حال گونه کمیابتر آن یعنی چشم گربه و الکساندریت معروفتر و با ارزشتر است.

 

 

 

 

 

تصاویر مینرال crisoberilo

 

 

تصاویر مینرال crisoberilo

 

 

 


توپاز

 

 

 



 


تصویری از جواهر توپاز

 

 

مینرال توپاز

 

 

 

 

Topaz crystals from Mexico

 

 

Topaz crystals from Mexico

 

 

Yellow Topaz


رنگ : بی‌رنگ، زردمایل به قهوه‌ای، آبی روشن، صورتی مایل به قرمز، سبز روشن
میزان شفافیت : شفاف تا نیمه‌شفاف

سختی : ۸
این کانی رخ کامل، شکستگی صدفی و خاصیت فلورسانس ضعیف دارد.
به دلیل داشتن کیلواژ (رخ) بسیار خوب به سختی تراش داده می‌شود و چون احتمال تورق دارد در زمان سوار کردن بر روی پایه فلزی باید دقت زیادی نمود همچنین باید توجه نمود که اسیدسولفوریک باعث تخریب شیمیایی آن می‌شود.
توپاز صورتی مرغوب‌ترین، انواع توپاز است در اثر حرارت زیاد می‌توان توپاز زرد را به رنگهای صورتی، آبی و یا بی‌رنگ درآورد.

 

توپاز صورتی (pink topaz) مرغوبترین نوع توپاز

توپاز صورتی (pink topaz) مرغوبترین نوع توپاز


در گذشته بسیاری از کانیهای زرد و یا قهوه‌ای و حتی سبز رنگ جواهری را توپاز می نامیدند.
قرنها بود که در مورد کاربرد نام توپاز اشتفاههایی رخ می‌داد که البته هنوز هم بین گوهرسازان و عامه این اختلاف وجود دارد. بدون شک پیشینیان این واژه را برای اولیوین گوهری یعنی زبرجد به کار می‌بردند که از جزیره زبرجد در دریای سرخ به دست می‌آمد. در بیشتر مواقع توپاز ، بی‌رنگ بوده اما می‌تواند صورتی ، سرخ ، نارنجی ، سبز فام ، آبی کمرنگ یا قهوه‌ای نیز باشند. افزون بر این ، برخی توپازهای بی‌رنگ را می‌توان با تابش دهی و سپس گرما دادن به رنگ آبی دریایی سیر در آورد. بیشتر این توپازها از برزیل که منشا بیشتر توپازهای قیمتی می‌باشد به دست آمده است.

 

 

 



کوارتز 

 

 

 

 

(کوارتز صورتی) rose quartz crystals

 

  

 

 

 

(کوارتز آبی) blue quartz crystal

 


تصویر جواهر کوارتز


 


 کوارتز شفاف

 

 

 

 

کوارتز دودی (smoky quartz)

 

 

 

 

کوارتز دودی (smoky quartz)

 

 

 

 

کوارتز بنفش (amethyst)

 

 

 

کوارتز بنفش (amethyst)

 


کوارتز به دلیل کمیابی یا ارزش بالا در فهرست کانیهای گوهری مهم قرار نگرفته است، بلکه قرار گرفتن آن در این لیست به دلیل گونه‌های متداول و فراوان گوهری آن است. کوارتز به احتمال زیاد نخستین کانی‌ای بود که انسان اولیه از آن برای تزئین خود استفاده کرد و از آغاز تاکنون جای خاصی در میان دیگر گوهرها به خود اختصاص داده است. دست کم نیمی از 12 گوهر سنگ بکار رفته در زره کاهن اعظم گونه‌هایی از کوارتز بوده‌اند.

فیروزه Turquoise

 


کانی فیروزه

 


فیروزه

 

 


تصویری دیگر برای فیروزه

 




 


تصویر جواهر فیروزه

 



رنگ : آبی، آبی مایل به سبز
سیستم تبلور : تری‌کلینیک
ضریب شکست : 1/65-1/61
این کانی از هزاره دوم قبل از میلاد در ایران به عنوان سنگ زینتی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در زمان داریوش آن را ?اخشائین? می‌نامیدند و در تزئین کاخها از آنها استفاده می‌شده است. در دوره ساسانی به آن ?پرنک، پروجک یا پیزوزاگ? می‌گفتند و در تهیه انگشتر و گوشواره و ظروف درباری به کار برده می‌شده است.
این کانی در میان اروپائیان از گذشته‌های دور به نام ?توراکواز? یعنی سنگ ترکی شناخته شده است. علت این نامگذاری حمل فیروزه ایران از طریق ترکیه به مصردر زمانهای قبل بوده است. رنگ آن آبی، آبی سبز است. انواع آبی رنگ آن اصطلاحاً ?آبی تخم سینه‌سرخی? نامیده می‌شود. تبدیل رنگ آن از آبی به سبز را به دلیل کاهش یافتن آب آن می دانند. سختی آن کمتر از 6 است و ضریب شکست آن 1/61 و 1/65 می‌باشد.
پیدایش: مرغوب‌ترین فیروزه جهان از کانسار فیروزه نیشابور در ایران بدست می‌آید. قطعات فیروزه در این معادن با خمیره لیمونیتی به هم متصل شده‌اند. فیروزه این معدن فشرده و دارای وزن مخصوص 2/79 می‌باشد.
در ایران: درشمال شرقی شهر بابک کرمان، کوه‌های کاشمر در جنوب مشهد و اطراف دامغان شمال شرقی کرمان، تفت در جنوب یزد و اطراف طبس گزارش داده شده است.

 


تصویر جواهر فیروزه

 

 

 

 

مرغوب‌ترین فیروزه جهان از کانسار فیروزه نیشابور در ایران بدست می‌آید.قطعات فیروزه در این معادن با خمیره لیمونیتی به هم متصل شده‌اند.

 


فیروزه گوهری است باستانی که ارزش آن به دلیل رنگ آن می‌باشد. قدیمی‌ترین معادن فیروزه در سرابیت الخادم در شبه جزیره سینا واقع بوده که زمان آن به 4000 سال پیش از میلاد باز می‌گردد و بدون شک فیروزه‌های گردنبند ملکه زر ( Queenzer ) ملکه سلسله اول مصر ، از این مکان فراهم شده است.

الیوین olivine

 

 


تصویری برای الیوین

 

 

کانی الیوین

کانی الیوین

کانی الیوین
 

رنگ : زردطلایی، سبز، سبز ، زیتونی تا قهوه‌ای
میزان شفافیت : شفاف
سختی : 6/5 تا 7

 


تصویری از جواهر الیوین

 


گونه سبز زیتونی و گوهری الیوین ، امروزه به عنوان پریروت ( زبرجد ) شناخته می‌شود، اما تا همین اواخر به آن کریزوتیل ( مترادف الیوین ) و زمرد شب گفته می‌شد.

زیرکن

 

 

تصویری برای یک زیرکن 20 درصد آبی رنگ

 

 


تصویری برای یک زیرکن 20 درصد آبی رنگ

 

 

 

 

 
 
 

در فارسی آن را بنفش، زرگون، زرغون و ......... می‌نامیدند.
فرمول ZrSio4
رنگ : معمولاً بی‌رنگ و یا دارای ته‌رنگ قرمز است ولی به رنگهای خاکستری، سبز، سرخ و حتی زرد و نارنجی نیز دیده می‌شود.

 


تصویری از مینرال زیرکن

 


میزان شفافیت : معمولاً نیمه‌شفاف در برخی موارد شفاف است.
سختی : 7/5
‌شکستگی صدفی و پلی‌کروشیم و فلورسانس ضعیف دارد.
به دلیل درخشش فوق‌العاده و قدرت زیاد در شکست و پراکنده نمودن نور مورد توجه است.
بلورهای این کانی بسیار ترد و شکننده‌اند و گوشه‌های نگین تراشیده شده این کانی بسیار آسیب‌پذیر است. وجود مواد رادیواکتیو در بلور به مرور آن را کدر و مات می‌کند.
زیرکن زرد را لعل سنبلی می‌نامند که گرانبهاترین انواع آن است. انواع بی‌رنگ بریل اصطلاحاً برلیان ماتا نامیده می‌شود.
زیرکن گوهری شرقی است که قرنهای زیادی است که از شنهای گوهردار سریلانکا و هندوستان و چین به دست می‌آید. در این مناطق به صورت بلورهای آبرفتی به رنگهایی با سایه سرخ یا قهوه‌ای بازیافت می‌شد، اما می‌تواند به رنگ سبز ، خاکستری یا بی‌رنگ نیز باشد.

 
 
نگشتر جواهر طلا سفید با نگین یاقوت سرخ و الماس برش برلیان و باگت: مدل rgf1281
نویسنده : polyps - ساعت ٢:۱٧ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٢۸
 
 
زمرد یاقوت کبود یاقوت قرمز آمتیس توپاز سیترین
با هر سنگی که بخواهید میتوانید مدل خود را تغییر دهید
 
مشخصات فلز
جنس طلا  
رنگ سفید  
عیار 18  
مشخصات نگین اصلی
شکل بیضی  
رنگ قرمز  
نوع سنگ یاقوت  
مشخصات نگین دوم
شکل مستطیل  
رنگ سفید  
نوع سنگ الماس تراش باگت  
ویژگیهای عمومی
جنسیت زنانه  
* فوق العاده مهم : سفارش ساخت طلا تا 5% تخفیف به همراه جواهر تا 10% زیر قیمت بازار ایران ساخته خواهد شد (پس همین حالا جهت سفارش طلا و جواهر با ما تماس بگیرید: 1598419-0912 و 88641455-021 و 88641456-021)
*نکته جهت سفارش* در صورتی که بتوانید وزن طلا و خصوصاً وزن نگین را کمتر نمایید، می توانید مدلی را که مشاهده می نمایید را با قیمتی پایین تر سفارش دهید. برای کسب اطلاعات بیشتر به صفحه پرسش و پاسخ مراجعه نمایید.  






 
 

نظرات

نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:
   
تاکنون نظری ارسال نشده است
 

محصولات مشابه

انگشتر جواهر زنانه سیترین و الماس تراش برلیان: مدل rgf1360

انگشتر طلای سفید با نگین انیکس و الماس: مدل rgf1141

انگشتر جواهر طلا سفید با نگین آکوامارین و برلیان: مدل rgf1275

انگشتر جواهر زنانه یاقوت کبود و الماس تراش برلیان: مدل rgf1369

انگشتر جواهر مروارید و الماس تراش برلیان سفید و قهوه ای: مدل rgf1333

انگشتر سیترین و الماس تراش برلیان با طلای سفید مدل:rsf1107

انگشتر جواهر یاقوت کبود و الماس تراش مارکیز با طلای زرد: مدل rgf1323

انگشتر طلا سفید با نگین یاقوت قلبی مدل : rsf1009

انگشتر طلای زرد با نگین الماس مدل : rgf1057

انگشتر زنانه طلا سفید با نگین توپاز و برلیان : مدل rgf1224

انگشتر طلای سفید با نگین گارنت و الماس مدل : rgf1072

انگشتر طلای زرد با نگین الماس و یاقوت مدل : rgf1032

انگشتر طلای سفید با نگین الماس مدل : rgf1002

انگشتر طلای زرد با نگین کوارتز و الماس مدل : rgf1099

انگشتر طلای سفید با نگین الماس مدل : rgf1044

انگشتر طلای سفید با نگین کوارتز و الماس مدل : rgf1093

انگشتر جواهر زنانه فیروزه و الماس تراش برلیان: مدل rgf1336

انگشتر طلای زرد با نگین یاقوت و توپاز مدل : rgf1073

انگشتر طلای زرد با نگین کوارتز و الماس مدل : rgf1068

انگشتر طلای سفید با نگین الماس و یاقوت مدل : rgf1035


 
 
بهترین هدیه و زیباترین هدیه شب یلدای 91 برای خانمها انگشتر بسیار شیک خرم سلطان
نویسنده : polyps - ساعت ٢:۱٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٢۸
 
این روزها انگشتر سبز خرم سلطان جزو یکی از پر طرفدار ترین جواهرات در بین بانوان شیک پوش و مد روز در آمده است. نگین کالا نیز بنا به تقاضای بسیار، نمونه های جدید این انگشتر را برای دوستداران آن فراهم کرده است.

بر خلاف نمونه های ارائه شده در بازار های مختلف این نمونه های موجود از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است و از سنگ با کیفیت بسیار بالا تهیه شده است.

این انگشتر بی نظیر با تراش های بسیار زیبا و نگین های ظریف طراحی و عرضه شده است.
با توجه به کیفیت درجه یک، این انگشتر برای دوستدارانش یک انگشتر ماندنی و همیشگی خواهد بود و هرگز زیبایی خود را از دست نخواهد داد.

شما میتوانید این انگشتر به یاد ماندنی را درست مانند هدیه سلطان سلیمان به ملکه خرم سلطان، به عزیزانتان هدیه دهید.

 

 


 
 
گالری های در دسترس
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 
نام شرح مختصر تصاویر تاریخ ایجاد آخرین اصلاح شده کاربر تعداد بازدید ها عملیات
مهندسی و فن آوری * 170 یکشنبه 21 خرداد 1385 چهارشنبه 18 خرداد 1390 بابک خسروشاهی 26081 فهرستها
کانی ها و زمین شناسی * 673 شنبه 30 آبان 1383 سه شنبه 19 اردیبهشت 1391 admin 142128 فهرستها
گیاهان * 79 یکشنبه 21 خرداد 1385 چهارشنبه 03 اسفند 1390 بابک خسروشاهی 23543 فهرستها

 


 
 
گالری های در دسترس
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 
جستجو گالری
نام شرح مختصر تصاویر تاریخ ایجاد آخرین اصلاح شده کاربر تعداد بازدید ها عملیات
آثار هنری * 464 یکشنبه 21 خرداد 1385 دوشنبه 04 مرداد 1389 بابک خسروشاهی 791389 فهرستها
اختصاصی دانشنامه اختصاصی دانشنامه 92 سه شنبه 12 آبان 1383 شنبه 03 تیر 1385 admin 84424 فهرستها
ادبیات   32 شنبه 24 تیر 1385 یکشنبه 11 بهمن 1388 حمیده کاشیان 59832 فهرستها
ارتباطات * 739 یکشنبه 21 خرداد 1385 شنبه 05 اسفند 1391 بابک خسروشاهی 56765 فهرستها
انتزاعی * 27 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 21 خرداد 1385 بابک خسروشاهی 42708 فهرستها
انسان و زندگی روزمره * 115 یکشنبه 21 خرداد 1385 پنج شنبه 06 اردیبهشت 1386 بابک خسروشاهی 193580 فهرستها
ایرانگردی * 6 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 11 بهمن 1388 بابک خسروشاهی 71887 فهرستها
باورها * 262 یکشنبه 21 خرداد 1385 شنبه 01 اردیبهشت 1386 بابک خسروشاهی 89073 فهرستها
تاریخ * 90 یکشنبه 21 خرداد 1385 شنبه 21 فروردین 1389 بابک خسروشاهی 320905 فهرستها
جانوران و حشرات * 305 یکشنبه 21 خرداد 1385 پنج شنبه 28 دی 1391 بابک خسروشاهی 286662 فهرستها
جغرافی * 54 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 21 خرداد 1385 بابک خسروشاهی 2  
جهانگردی * 70 یکشنبه 21 خرداد 1385 سه شنبه 23 خرداد 1385 بابک خسروشاهی 70836 فهرستها
دانشنامه مجموعه تصاویر upload شده در دانشنامه 11038 سه شنبه 12 مهر 1384 یکشنبه 11 بهمن 1388 admin 2713913 فهرستها
زیست شناسی * 673 یکشنبه 21 خرداد 1385 چهارشنبه 24 مهر 1387 بابک خسروشاهی 265596 فهرستها
سرگرمی * 608 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 14 اسفند 1390 بابک خسروشاهی 178862 فهرستها
طرحها و نمودارها و نقشه ها * 221 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 31 تیر 1386 بابک خسروشاهی 90382 فهرستها
علایم و سمبل ها * 38 یکشنبه 21 خرداد 1385 شنبه 30 دی 1385 بابک خسروشاهی 58365 فهرستها
علوم اجتماعی * 136 یکشنبه 21 خرداد 1385 شنبه 19 خرداد 1386 بابک خسروشاهی 65090 فهرستها
علوم پایه(ریاضی-فیزیک-شیمی) * 8383 یکشنبه 21 خرداد 1385 دوشنبه 30 بهمن 1391 بابک خسروشاهی 1799517 فهرستها
فضا و نجوم * 747 یکشنبه 21 خرداد 1385 جمعه 12 فروردین 1390 بابک خسروشاهی 269412 فهرستها
پزشکی و سلامت * 282 یکشنبه 21 خرداد 1385 سه شنبه 21 آذر 1391 بابک خسروشاهی 147288 فهرستها
پس زمینه ها * 1 یکشنبه 21 خرداد 1385 سه شنبه 30 تیر 1388 بابک خسروشاهی 124287 فهرستها
ورزش * 599 شنبه 30 آبان 1383 پنج شنبه 25 خرداد 1391 admin 159835 فهرستها
لحظات ناب * 7 یکشنبه 21 خرداد 1385 سه شنبه 22 آبان 1386 بابک خسروشاهی 127956 فهرستها
نظامی * 53 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 04 اردیبهشت 1390 بابک خسروشاهی 76745 فهرستها
متفرقه   2233 شنبه 30 آبان 1383 جمعه 17 اردیبهشت 1389 admin 530164 فهرستها
مشاهیر * 136 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 19 شهریور 1385 بابک خسروشاهی 208471 فهرستها
مصنوعات و نوآوریها * 236 یکشنبه 21 خرداد 1385 چهارشنبه 13 مرداد 1389 بابک خسروشاهی 61747 فهرستها
معماری و ساختمانها * 55 یکشنبه 21 خرداد 1385 یکشنبه 23 فروردین 1388 بابک خسروشاهی 139756 فهرستها
مناظر طبیعی * 115 یکشنبه 21 خرداد 1385 جمعه 08 دی 1391 بابک خسروشاهی 464576 فهرستها

 


 
 
عقیق
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 

مقدمه

عقیق (آگات) نوعی کوارتز با لایه‌های متناوب کلدونی با رنگهای مختلف و تخلخل است. رنگها بطور معمول بصورت نوارهای موازی ظریف و باریک و معمولا منفی و در بعضی نمونه‌ها هم مرکز است. رنگ بیشتر عقیقهای مورد استفاده در اهداف تجاری حاصل روشهای مصنوعی است.

برخی عقیقها دارای رنگهای مختلفی هستند که بصورت نوار ، آرایش نیافته و توزیع نامنظمی دارند. در کل عقیق به رنگهای خاکی ، زرد ، سفید ، سرخ ، سبز و سیاه در طبیعت دیده می‌شود و از میان آنها رنگهای خاکی ، زرد ، سرخ کم و بیش خواص یکسانی دارند. ولی عقیق سیاه و عقیق خزه هر کدام ویژگیهای مخصوص به خود دارد.

خواص عقیق سیاه

عقیق سیاه به همراه سنگ کریستال می‌تواند ما را در برابر امواج منفی حمایت کند. این سنگ هنگام هجوم احساسات مؤثر واقع می‌شود. همچنین به حل موانع درونی و رسیدن به آگاهیهای تازه و آمدن آنها به سطح ذهن کمک می‌کند. عقیق سیاه تمرکز را زیاد می‌کند، عملکرد روده‌ها را آسان می‌کند، دارای عمل تقویت کنندگی بر روی استخوانها ، ستون مهره‌ها و قسمت پشت می‌باشد.

خواص عقیق سبز

عقیق سبز که معروف به خزه است، باعث اعتماد به نفس در وجود ما می‌شود و قدرت ایمنی می‌دهد. قرار دادن آن در منزل فضای دلپذیری را ایجاد می‌کند. عقیق سبز برای دیابت و متعادل ساختن درصد قند خون هم مؤثر است. در ضمن استفاده از آن به فرد آرامش می‌دهد.


 
 
الماس
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 
الماس از کربن خالص تشکیل شده و سیستم تبلور آن کوبیک است. وزن مخصوص الماس 3.5 ضریب شکست آن 2.42 و سختی آن در مقیاس موس ، مساوی 10 است. الماس به رنگهای مختلف پیدا می‌شود. الماس با سنگهای کیمبرلیتی که از اعماق زیاد منشا گرفته‌اند، همراه است. در رسوبات رودخانه‌ای به صورت پلاسر یافت می‌شود. بیشترین بخش الماس جهان امروه از معادن الماس واقع در کشورهای آفریقایی استخراج می‌گردد.





مقدمه

شاید به زودى تصور متداول درباره الماسها به کلى دگرگون شود. الماسهایى که بخاطر زیبایى ، کمیاب بودن و زمان طولانى تولیدشان ارزش فوق العاده‌اى داشتند، امروزه در آزمایشگاه و در مدت زمانى حدود یک ساعت بوجود مى‌آیند. اینکه این دگرگونى چه تأثیرى در صنعت جواهرسازى یا قیمت الماسهاى طبیعى در بازار خواهد داشت هنوز در پرده‌اى از ابهام است. اما درباره نقش این الماسهاى آزمایشگاهى در تکنولوژى ، شایعه‌هایى برخاسته از مجامع علمى به گوش مى‌رسد.



تصویر





بیشتر از هشتاد درصد از الماسهاى معدنى طبیعى به مصارف صنعتى از قبیل ابزارهاى برش یا مواد ساینده براى تراشکارى و پرداخت دیگر سنگهاى قیمتى ، فلزات ، گرانیت و شیشه مى‌رسند. استفاده از الماس به عنوان نیم رسانا نیز نیازمند شرایط ویژه‌اى مثل بالاترین درجه خلوص ، بهترین بلورینگى و تعیین اتمها به لحاظ الکتریکى فعال براى ایجاد گذرگاه الکتریکى در وسیله مورد نظر است.

اما تمامى الماسهاى طبیعى بخاطر نقصها ، ناخالصیها و ساختار ضعیفشان براى مصارف الکترونیکى نامناسبند. حتى با اینکه الماسهاى مصنوعى و طبیعى داراى کیفیت جواهرى بسیار ارزشمند هستند، اما ممکن است بخاطر رگه‌هاى ناچیز ناخالصیها براى استفاده به عنوان نیم رسانا مناسب نباشند. در واقع تنها خالصترین این سنگها در کاربردهاى الکترونیکى پرقدرت از سلفونها گرفته تا کامپیوترهاى شخصى و خطوط ارتباطاتى قابل استفاده‌اند.

دورنماى الماس

میزان ذخیره الماس جهان در سال 1979 بدین شرح می‌باشد. زئیر 120 ، شوروی (سابق) 250 ، آفریقای جنوبی 72 ، بوستوانا 60 ، نامیبیا 15 ، آنگولا 20 ، سیرالئون 6 و لسوتو 5 میلیون قیراط ذخیره دارند. همچنین میزان الماس تولیدی جهان در سال 1979 بدین شرح می‌باشد: زئیر 11160 ، شوروی (سابق) 10700 ، آفریقای جنوبی 7640 ، بوتسوانا 3340 ، نامیبیا 1950 ، عتا 1500 ، آنگولا 750 ، ونزوئلا 750 و سیرالئون با 710 قیراط بیشترین تولید الماس جهان را به خود اختصاص داده‌اند.

تولید الماس

الماس بطور طبیعى تحت فشارهاى زیاد اعماق زمین و در زمانى طولانى شکل مى‌گیرد. اما در آزمایشگاه مى‌توان به کمک دو فرآیند مجزا در زمانى بسیار کوتاهتر الماس تولید کرد. فرآیند فشار بالا _ دما بالا (HP HT) اساساً تقلیدى است از فرآیند طبیعى شکل گیرى الماس در حالى که فرآیند رسوب گیرى بخار شیمیایى (CVD) دقیقاً خلاف آن عمل مى‌کند. در واقع CVD بجاى وارد کردن فشار به کربن براى تولید الماس با آزاد گذاشتن اتمهاى کربن به آنها اجازه مى‌دهد با ملحق شدن به یکدیگر به شکل الماس در آیند.

این دو تکنیک براى اولین بار در دهه 1950 کشف شدند. به گفته باتلر که هفده سال روى تولید الماس با استفاده از تکنیک CVD کار کرده است «از آنجا که پیشگامان تولید الماس بدون فشار بالا در دهه 1950 با تمسخر سایرین از میدان به در شدند. تکنولوژى CVD هنوز دوران کودکى‌اش را سپرى مى‌کند.» هر دو فرآیند قادرند با سرعتى خیره کننده الماسهایى با کیفیت جواهر تولید کنند، اما در نهایت این فرآیند CVD است که بخاطر کنترل ساده ناخالصى و اندازه محصول براى تکنولوژیهاى الکترونیکى مناسب‌ترین خواهد بود.

فرآیند CVD با قرار دادن ذره بسیار کوچکى از الماس در خلأ آغاز مى‌شود. سپس گازهاى هیدروژن و متان به محفظه خلأ جریان مى‌یابند. در ادامه پلاسماى تشکیل شده باعث شکافته شدن هیدروژن به هیدروژن اتمى مى‌شود که با متان واکنش مى‌دهد تا رادیکال متیل و اتمهاى هیدروژن بوجود آیند. رادیکال متیل نیز به ذره الماس مى‌چسبد تا الماس بزرگ شود. رشد الماس در تکنیک CVD ، فرآیندى خطى است، بنابراین تنها عوامل محدودکننده اندازه محصول در این روش بزرگى ذره ابتدایى و زمان قرار دادن آن در دستگاه است.

به گفته دیوید هلیر (D. Hellier) ، رئیس بخش بازاریابى کمپانى ژمسیس ، «فرآیند HP HT نیز با ذره کوچکى از الماس آغاز مى‌شود. هر ذره الماس در محفظه‌هاى رشدى به اندازه یک ماشین لباسشویى ، تحت دما و فشار بسیار بالا درون محلولى از گرانیت و کاتالیزورى فلزى غوطه‌ور مى‌شود. در ادامه تحت شرایط کاملاً کنترل شده‌اى این الماس کوچک به تقلید از فرآیند طبیعى ، مولکول به مولکول و لایه به لایه شروع به رشد مى‌کند.»

گر چه جنرال الکتریک در تولید الماسها به این روش پیشگام است و الماسهاى ساخته شده با تکنیک HP HT را براى مصارف صنعتى به بازار عرضه مى‌کرد اما تا پیش از آنکه کمپانى ژمسیس با ساده سازى این فرآیند امکان تولید نمونه‌هایى با کیفیت جواهر را فراهم کند، هرگز آن الماسها به عنوان سنگهاى قیمتى به فروش نرسیده بودند.



تصویر





در واقع الماسهاى زینتى مصنوعى بخش کوچک و در عین حال پر سودى از صنعت الماس را تشکیل مى‌دهند. این الماسهاى رنگى که در مقایسه با همتاهاى بى‌رنگ شان فوق العاده کمیاب و در نتیجه بسیار گرانبها ترند با توجه به نوع ناخالصیها در رنگهاى گوناگون از قرمز و صورتى گرفته تا آبى ، سبز و حتى زرد روشن و نارنجى تولید مى‌شوند. در واقع این الماسها مى‌توانند چنان کیفیت بالایى داشته باشند که حتى ماشینهاى ساخته شده براى تشخیص سنگهاى مصنوعى از طبیعى در تفکیکشان از یکدیگر دچار مشکل شوند، همانطور که امروزه برخى از بزرگترین الماس فروشان در صنعت نیز به زحمت از پس آن بر مى‌آیند.

شباهت فوق العاده نمونه هاى مصنوعى و طبیعى باعث شده است تا تاجران الماس براى تشخیص الماسهاى رنگى مصنوعى از سنگهاى طبیعى دست به دامن آزمایشگاههاى الماس بلژیک و دیگر نقاطى شوند که بطور سنتى عهده دار تجزیه و تحلیل و تأیید الماسها از نظر بزرگى قیراط ، رنگ و شفافیت هستند.

تشخیص الماسهای مصنوعی

آزمایشگاه آنتورپ و چند تایى دیگر در سراسر جهان براى تشخیص الماسهاى مصنوعى بطور عمده از دو نوع دستگاه استفاده مى‌کنند. در دستگاه نوع اول با تابش نور به الماس مشخصات طیفى نور جذب یا ساطع شده تجزیه و تحلیل مى‌شود. اگر نشانه‌هایى از الماس مصنوعى مشاهده شد، آزمایشگاه دستگاه دوم را بکار مى‌گیرد که این دستگاه براى آشکار ساختن ساختار درونى کریستال از نور فرابنفش استفاده مى‌کند. این دستگاهها نقصهاى موجود در الماس را حتى در مقیاس میکروسکوپى یا اتمى نیز بررسى مى‌کنند.

در واقع الماسها نیز درست مثل درختان داراى حلقه‌هاى رشدى در اطراف هسته درونى هستند. الماسهایى که در آزمایشگاه تولید یا براى تغییر رنگ دستکارى شده باشند، ساختار رشد متفاوتى از خود نشان مى‌دهند. بنابراین با اینکه آزمایشگاهها با استفاده از این دستگاهها قادر به تشخیص الماسهاى مصنوعى از طبیعى هستند اما نگرانى عمده در صنعت الماس جایى است که افراد بدون این دستگاهها توانایى تشخیص سنگهاى مصنوعى را نخواهند داشت.

الماس مصنوعی

این نوع الماس برای نخستین بار توسط گروهی از دانشمندان سوئدی در سال 1953ساخته شده است. جنرال الکتریک در سال 1954 برای اولین مرتبه با استفاده از گرافیت در فشار 50 تا 60 کیلو بار و دمای 1500 درجه سانتیگراد توانست الماس مصنوعی بسازد.
در روش جدید که توسط ژاپنیها ابداع گردیده ، بخار کربن بر روی یک صفحه سرد جمع می‌شود، ابتدا CH4 و H2 در میکروویو در دمای بیش از 2000 درجه سانتیگراد حرارت داده می‌شود و بخار کربن بر روی یک صفحه سرد متمرکز می‌شود.

موارد مصرف الماس

الماس دارای مصارف صنعتی و زینتی است. گر چه الماس را بیشتر به عنوان زینت بخش می‌شناسند، ولی بیش از 80 درصد آن به مصارف صنعتی می‌رسد. میزان الماس مصرفی در صنعت از 74 درصد در سال 1934 به 89 درصد در سال 1979 فزونی گرفته است. مصارف عمده الماس در صنعت جهت برش مواد بسیار سخت نظیر فولادهای آلیاژی و کاربید تنگستن ، ساییدن ، اره کردن سنگ و بتون و حفاریها بکار می‌رود.

تقسیم بندی الماسها بر اساس مصارف صنعتی

الماسها بر اساس مصارف صنعتی آنها به چهار گونه تقسیم می‌شوند:


  1. الماس صنعتی که به علت شکل و رنگ آن ، مصرف زینتی ندارد.
  2. الماس بورت که قطعه‌های کوچک و شکل نامناسب دارد.
  3. الماس کاربونادو که مخلوطی از الماس ، گرافیت و کربن بی‌شکل (آمورف) است.
  4. الماس بالاس

    12.5 درصد الماس تولیدی جهان به مصرف ساخت مته‌های حفاری و چاله زنی می‌سرد. 2.5 درصد دیگر هم از الماس تولیدی در ساختن ماشینهای برش و پولیش و 75 درصد دیگر به صورت پودر و یا مواد ساینده به مصرف می‌رسد. مصارف صنعتی الماس به اختصار شامل ، مته‌های الماسی ، مواد ساینده‌ها ، اره‌های الماسی ، لوازم دندانپزشکی و جراحی و دستگاههای برشی و پولیش می‌گردد.

الماس در صنعت الکترونیک

به گفته جیمز باتلر (J.Butler)، یکى از شیمیدانان محقق در آزمایشگاه تحقیقات نیروى دریایى ایالات متحده ، به لحاظ تاریخى سه مشکل عمده سر راه استفاده از الماسهاى طبیعى در کاربردهاى الکترونیکى وجود داشته است. الماسهاى طبیعى همیشه به شکل بازدارنده‌اى براى استفاده همه جانبه گران بوده‌اند و یافتن سنگهاى بزرگ با خلوص کافى نیز بسیار دشوار است. علاوه بر این هیچ دو سنگى دقیقاً شبیه هم نیستند و خواص منحصر به فرد در هر یک مى‌تواند مشکلاتى را در مدارهاى الکترونیکى به بار آورد. آخرین مشکل در استفاده از الماس براى کاربردهاى الکترونیکى و کامپیوترى نیز نیاز به دو نوع الماس یعنى سنگهاى نوع n و p براى هدایت الکترونیکى بوده است.

در دستگاههاى مجتمع باید از هر دو نوع الماس نیمه رساناى n و p استفاده کرد، اما الماسهاى نوع n بطور طبیعى وجود ندارند و الماسهاى نوع p الماس آبى ، به قدرى نادرند که هیچ راه مقرون به صرفه‌اى براى استفاده از آنها پیدا نشده است. به هر حال الماسهاى مصنوعى این مشکلات را برطرف مى‌کنند. به گفته رابرت لینارس (R. Linares) ، بنیان گذار کمپانى آپولو دیاموند براى مثال مى‌توان با افزودن ناخالصى فلز برون به الماس ، نوع P یعنى الماس آبى را تولید کرد.

بطور مشابه دانشمندان مى‌توانند با افزودن فسفر به الماسهاى بى رنگ ، الماس نوع n را نیز تولید کنند. ما براى استفاده از الماس به نوع نیمه رسانا در دستگاههاى الکترونیکى پرقدرت نیاز به ترکیبى لایه‌اى از این دو نوع الماس داریم. علاوه بر این با توجه به اینکه الماسهاى بى‌رنگ خالص در عمل بیشتر از آنکه رسانا باشند عایق هستند، مى‌توان لایه‌هایى از آنها را به این ترکیب افزود.

امروزه نیم رساناهاى بسیارى مثل سیلیکون در گستره وسیعى از دستگاههاى الکترونیکى بکار مى‌روند. اما الماس با توجه به دامنه تغییرات حرارتى و سرعت فوق العاده بیشترش ، تنها در مقایسه با خلاء است که عنوان دومین نیم رساناى برتر جهان را به خود اختصاص مى‌دهد. الماس با داشتن چنین ویژگیهایى و بخصوص امروز که آزمایشگاه قادر به تولید سنگهاى خالص و ناخالص کنترل شده‌اند، مى‌تواند پایه گذار انواع سراسر نوینى از دستگاههاى الکترونیکى پرقدرت باشد. با اینکه استفاده از الماس در صنایع الکترونیک به چند دهه دیگر واگذار شده است، اما به اعتقاد لینارس این سنگ قیمتى صنایع نیم رسانا سازى را به کلى دگرگون خواهد کرد.

برخى از کاربردهاى عملى الماس

  • لوازم الکترونیکى ولتاژ و توان بالا مثل ترنهاى سریع السیر.
  • دستگاههاى فرکانس بالا مثل رادارهاى پرقدرت و ایستگاههاى مخابراتى سلولى.
  • دستگاههاى میکرو و نانو الکترو مکانیکى مثل ساعتها و فیلترهاى تلفنهاى سلولى.
  • محاسبات کوانتومى مثل موارد مورد نیاز در ارتباطات امن.
  • آشکارساز پرتوهاى پر انرژى مثل پرتو سنجهاى پزشکى.
  • اپتیک و لیزرهاى پرقدرت مثل آنچه در کابل و خطوط تلفن یا پنجره شاتلهاى فضایى بکار می‌رود.
  • الکترودهاى الماسى مقاوم به خوردگى که مى‌تواند محیطهاى آلوده را پاک کند.

 
 
گوهرهای معروف
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥٢ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 

دید کلی

از دیر باز گوهرهای متنوعی در جهان طبیعت وجود داشته که در مسیر تاریخ مورد توجه قرار گرفته است. تمدنهای مختلف بر حسب نوع فرهنگی که دارند از آنها استفاده می‌کردند. از گوهر‌های مختلف در کارهای تزئینی ، علمی ، صنعتی و ... بهره برداری می‌شود. برخی از گوهرهای معروف را در اینجا می‌آوریم.

تصویر 

 

الماس

طی دوره تاریخی ، الماس در بیشتر زمانها ، برجسته‌ترین مقام را به عنوان پرطرفدارترین گوهر داشت. اما در میان پیشینیان ، گوهر کمیابی بوده است. پلینی در سال 100 پس از میلاد اظهار می‌دارد که الماس با ارزش‌ترین گوهر سنگها است، اما فقط پادشاهان آن را می‌شناسند. ارزش بالای الماس حاصل سختی بالا ، جلای درخشان و پراکنش بالای آن ( که در آن برق رنگهای طیفی ایجاد می‌کند ) است. افزون بر این ، در اسیدها با قلیاها کاملا انحلال ناپذیر است. به دلیل همین مقاومت است که به آن adamas ( از واژه‌ای یونانی به معنای شکست‌ناپذیر ) گفته می‌شد که بعدها واژه Diamond به معنی الماس از آن گرفته شد.


معروفترین الماسهای قدیمی ، الماس کوه نور بوده که پس از تراش مجدد ، وزن آن به 108.83 قیراط رسید و اکنون جزو گوهرهای تاج پادشاهی بریتانیاست. الماس مغول کبیر به وزن 180 قیراط که به تفصیل توسط تاورنیه تاجر معروف فرانسوی در اواسط سده هفدهم توصیف شده پس از تاراج دهلی در سال 1739 ناپدید شد. الماس آبی امید ( به وزن 45.52 قیراط ) که تاریخی طولانی از تراژدی و مصیبت به همراه داشته ، اکنون جایی را در وسط مجموعه گوهرهای موسسه اسمیتسونین واشنگتن دی‌.سی اشغال می‌کند. بزرگترین الماس گوهری دنیا به نام کولینان به وزن 3106 قیراط در سال 1905 در آفریقای جنوبی کشف شد.

بریل

کانی بریل به عنوان یک گوهر به صورت بلورهای شفاف به رنگهای گوناگون یافت شده و به هر کدام از آنها نامی داده می‌شود. گوشنیت نوع بی‌رنگ ، مورگانیت نوع صورتی ، آکوامارین نوع سبز آبی فام و بریل طلایی نوع زرد آن است. این بریلها ، گوهرهای زیبایی هستند و فقط گونه سبز پر رنگ آن یعنی زمرد ، به عنوان یک سنگ قیمتی رده بندی می‌شود. از روزگار باستان ، ارزش زیادی برای زمرد قائل بودند و امروزه نیز ارزش آن می‌تواند مساوی یا حتی بالاتر از الماس یا یاقوت باشد.

تصویر 

 

یاقوت سرخ و یاقوت کبود

این گوهرها که گونه‌هایی از کرندم هستند، از روزگار باستان ارزش بسیار زیادی داشته و هرماه با الماس و زمرد به عنوان با ارزشترین گوهرها در نظر گرفته می‌شدند. نام ruby ( یاقوت سرخ ) از واژه لاتین Rubber به معنی سرخ گرفته شده است و Sapphir ( یاقوت کبود ) نیز از واژه لاتین Sapphires به معنی آبی گرفته شده و در آغاز به همه گوهر سنگهای آبی اطلاق می‌شد. امروزه تمامی کرندومهای گوهری به استثنای رنگ سرخ آن را سافیر می‌نامند. اما رنگ آن نیز بیان می‌شود برای مثال : سافیر زرد ، سافیر ارغوانی و غیره. در هر حال ، در تجارت گوهر ، سافیر به گونه آبی آن گفته می‌شود. یاقوتهای سرخ ، سایه‌های مختلفی از سرخ دارند، اما یاقوتهای سرخ سیر ( که به خون کبوتری معروف است ) بیشترین ارزش را دارد. گوهر سنگهای بی‌عیب با این رنگ به ندرت وزنی بیش از سه قیراط دارند و سنگهای با وزن بیش از 10 قیراط بی‌نهایت کمیاب است.

اپال

اپال قیمتی فاقد سختی بالا ، شفافیت و درخشندگی بسیاری از گوهرهای مهم دیگر است، اما حتی بدون این خواص نیز ارزش بالایی دارد. ارزش بالای اپال قیمتی ، خاصل زیبایی ظریف ناشی از نمایش درونی رنگهای براق در آن است. اپال قیمتی ، نامهای مختلفی دارد مانند اپال سیاه ( که بازی رنگ سیاه درخشانی از درون آن خارج می‌شود ) و اپال آتشی که در آن زمینه‌ای نیم شفاف ، رنگهای سرخ تا نارنجی ایجاد می‌کند ) مجاریهای زیبایی روی اپال انجام شده است اما به صورت گوهر ، محدب تراشیده می‌شود.

یشم

واژه یشم ( ژاد ) به دو کانی متفاوت اطلاق می‌شود: ژادئیت ( یک نوع پیروکسن ) و ترمولیت + اکتینولیت ( نوعی آمفیبول که نفریت هم نامیده می‌شود). این دو کانی بسیار سفت بوده و به طور کلی رنگی سبز دارند.

کریزوبریل

رایجترین کریزوبریلها با سایه‌های زرد ، سبز یا قهوه‌ای یافت می‌شوند. سختی بالای این کانی ( 8.5 ) شفافیت و رنگ دلپذیر آن باعث شده که کریزوبریل گوهر مطلوبی شود. در هر حال گونه کمیابتر آن یعنی چشم گربه و الکساندریت معروفتر و با ارزشتر است.

توپاز

قرنها بود که در مورد کاربرد نام توپاز اشتفاههایی رخ می‌داد که البته هنوز هم بین گوهرسازان و عامه این اختلاف وجود دارد. بدون شک پیشینیان این واژه را برای اولیوین گوهری یعنی زبرجد به کار می‌بردند که از جزیره زبرجد در (دریای سرخ به دست می‌آمد. در بیشتر مواقع توپاز ، بی‌رنگ بوده اما می‌تواند صورتی ، سرخ ، نارنجی ، سبز فام ، آبی کمرنگ یا قهوه‌ای نیز باشند. افزون بر این ، برخی توپازهای بی‌رنگ را می‌توان با تابش دهی و سپس گرما دادن به رنگ آبی دریایی سیر در آورد. بیشتر این توپازها از برزیل که منشا بیشتر توپازهای قیمتی می‌باشد به دست آمده است.

تصویر 

 

کوارتز

کوارتز به دلیل کمیابی یا ارزش بالا در فهرست کانیهای گوهری مهم قرار نگرفته است، بلکه قرار گرفتن آن در این لیست به دلیل گونه‌های متداول و فراوان گوهری آن است. کوارتز به احتمال زیاد نخستین کانی‌ای بود که انسان اولیه از آن برای تزئین خود استفاده کرد و از آغاز تاکنون جای خاصی در میان دیگر گوهرها به خود اختصاص داده است. دست کم نیمی از 12 گوهر سنگ بکار رفته در زره کاهن اعظم گونه‌هایی از کوارتز بوده‌اند.

فیروزه

فیروزه گوهری است باستانی که ارزش آن به دلیل رنگ آن می‌باشد. قدیمی‌ترین معادن فیروزه در سرابیت الخادم در شبه جزیره سینا واقع بوده که زمان آن به 4000 سال پیش از میلاد باز می‌گردد و بدون شک فیروزه‌های گردنبند ملکه زر ( Queenzer ) ملکه سلسله اول مصر ، از این مکان فراهم شده است.

الیوین

گونه سبز زیتونی و گوهری الیوین ، امروزه به عنوان پریروت ( زبرجد ) شناخته می‌شود، اما تا همین اواخر به آن کریزوتیل ( مترادف الیوین ) و زمرد شب گفته می‌شد.

تصویر 

 

زیرکن

زیرکن گوهری شرقی است که قرنهای زیادی است که از شنهای گوهردار سریلانکا و هندوستان و چین به دست می‌آید. در این مناطق به صورت بلورهای آبرفتی به رنگهایی با سایه سرخ یا قهوه‌ای بازیافت می‌شد، اما می‌تواند به رنگ سبز ، خاکستری یا بی‌رنگ نیز باشد.


 
 
خواص گوهرها
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 

مقدمه

ارزش و بهای گران گوهرها به علت برخی ویژگی ها از جمله رنگ و سختی و زیبایی و درخشندگی است. گذشته از اینها، کمیابی و قانون خلل ناپذر عرضه و تقاضا نیز در مطلوب بودن و بالا بودن بهای آنها بی تاثیر نیست.

رنگ

سنگ های گرانبها و نیمه قیمتی ، ساده و بی رنگند و یا رنگ های زیبا و خیره کننده دارند. اگر گوهری صاف و بلوری و درخشان نباشند لازم است مانند فیروزه یا سافیر ستاره ای دارای رنگی دل پسند یا تظاهرات رنگی مخصوص باشند.
رنگ که این اندازه در سنگ های گرانبها و سنگ های زینتی طرف توجه گوهرشناسان و گوهرفروشان و خریداران است در واقع یک خاصیت عارضی است و جزو خواص ذاتی و اصلی آن شمرده نمی شود. در این مورد نیز قانونی حکم فرماست که مدون نیست. یک قطعه سنگ گرانبها اگر دارای ترکیبات شیمیایی خالص باشد ، بی رنگ خواهد بود مانند الماس که کربن خالص است. اما اگر این الماس ناخالصی در شبکه خویش بپذیرد رنگین می شود. رنگ در کانی جذب برخی پرتوهای نوری ، از نور سفید تابیده شده به شبکه کریستال است. وجود ناخالصی ها سبب می شود که در شدت جذب تغییراتی در یک یا چند تایی از پرتوها داده شود. اتم های فلزی نور بیشتری را جذب می کنند و هر چه اتم درشت تر باشد ، میزان جذب نیز در آن بیشتر خواهد بود که در این صورت همه پرتوها جذب می شود (آن چه به درون نفوذ کند) تنها سطح کریستال برخی پرتوها را بازتاب می داهد.

تصویر 


وجود اندکی اکسید آهن در یاقوت ، سبب جذب پرتوها و گذراندن بخش قرمز پرتو نور می شود. همچنینی وجود اکسید کروم ، به تنهایی ردیف سبز از پرتوها اجازاه گذر کردن از درون کریستال را می دهد (البته عوامل دیگری هم برای رنگین نمودن سنگ های کانی وجود دارد که از ذکر آنها صرف نظر می شود). یک نفر گوهر شناس در سنگ کروندم که اغلب به رنگ های گوناگون یافت می شود ، بها و ارزش های متفاوت تشخیص می دهد. گوهرفروشان یاقوتی را که دارای رنگ سرخ تیره شفاف مشابه لعل باشد بر الماس ترجیح می دهند و ارزش بیشتری برای آن قائلند ، در صورتی که کروندم خاکستری رنگ و خشن به هیچ وجه مورد توجه آنان نیست.

شفافیت و درخشندگی

افزون بر رنگ ، ویژگی های دیگری همچون شفافی و تناسب شکل و جلا ، بر زیبایی و درخشندگی گوهرها و. سنگ های نیمه قیمتی می افزاید. تفاوت نسبت سرعت سیر نور بین هوا و سنگ های شفاف استعداد درخشندگی یک گوهر معدنی را معین می سازد و الماس این استعداد را بیش از هر سنگ دیگر داراست.
گذشته از این ها ، زوایای تاج یا قسمت بالای یک نگین و همچنین زوایای قاعده آن باعث تشدید درخشندگی و تشعشع و چند رنگی می شود. بنابراین هر چه تناسب تراش سنگ بهتر باشد، زیبایی و جلوه آن بیشتر خواهد بود. به طوری که گفته شد ، نور سفید در گذشتن از سنگ شفاف بنابر اختلاف طول امواج اختلاف سرعت پیدا می کند و همین امر باعث تجزیه نور و بازتاب های مختالف و چند رنگی سنگ می گردد. این خاصیت را تشعشع و درخشندگی یا لمعان می نامند. گوهرهای بدلی و الماس و یاقوت سبز اتین استعداد تشعشع را بیش از سنگ های دیگر دارا می باشند. بعضی از سنگهای معدنی ، نور را به دو قسمت تجزیه می کنند که آن را بازتاب دو گانه می گویند. در بعضی از سنگ ها بازتاب های نامساوی و به رنگ های مختلف وجود دارد که زیبایی انواع یاقوت ها از همین در آمیختگی موزون رنگ های تجزیه شده به دست می آید.

سختی ودوام گوهرها

گوهرها اصولا از همه اشیا و اجناسی که ما در زندگانی خود مورد استفاده قرار می دهیم ، سختی و دوام بیشتری دارند و پربهاترین آنها سخت ترین آنهاست. در سنگ های گرانبها ، اغلب ترک هایی دیده می شود که اصطلاحا در جواهر سازی به انها مو می گویند و چنین سنگ های مودار نامیده می شوند. مو برداشتن یک قطعه گوهر معمولا در نقاطی روی می دهد که در آنجا پیوند بلور سست و ضعیف باشد ولی شکستن یک گوهر مربوط به این امر نیست. سنگ از سخت ترین نقاط خود نیز می شکند. مقاومت سنگ های مختلف در مقابل مو برداشتن و یا شکستن متفاوت است. مثلا یشم بسیار پر دوام است ولی اپال و سنگ ماده و زیر کن از همه کم دوام تر هستند.

تصویر 

 

کمیابی

گوهرها علاوه بر مزایا و خواص فوق ، دارای خاصیت دیگری هم هستند و آن کم یابی و پراکندگی معادنشان در نقاط مختلف و دور افتاده جهان است. پیداست گوهری که خواص یاد شده را به میزان بیشتری در خود جمع کرده باشد ، مانند الماس و یاقوت البته گرانبهاتر و مرغوب تر است و با کمبود این خواص ، از ارزش آن نیز کاسته می شود.
سنگ هایی که میزان سختی آنها برابر با کوارتز و یا کم تر از آن است و در ضمن نمودهای رنگ ویژه ای نیز ندارد ولی به علت آرایش داخلی مساوی و همسان و اشکال مخصوص از سایر سنگ ها متمایز هستند ، در برابر گوهرهای گرانبها و یا "احجار کریمه" سنگ نیمه قیمتی یا سنگ های زینتی نامیده می شوند. هر چند از نظر حد فاصل معینی میان این سنگ ها و گوهرهای گرانبها و مواد کانی دیگر نمی توان قائل گردید.


 
 
کانی شناسی
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٥٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 

 

ریشه لغوی

لغت مینرال (کانی) که از قرون وسطی مورد استعمال قرار گرفته از لغت یونانی Mna (متشابه لاتینی آن Mina است) به معنی "کانی" یا "گردال" (از نظر معدن شناسی) مشتق شده است، لذا نام فارسی آن یعنی "کانی" معروف موادی است که از کانسارها بدست می‌آورند.

تصویر

نگاه اجمالی

قرنها پیش از دستیابی انسان به فلزات و علم استخراج و مصرف آنها ، برخی از سنگها و کانیها مهمترین ابزار دفاعی ، زراعی و شکار بشر محسوب می‌شده‌اند. بشر اولیه جهت تهیه ابزار سنگی از مولد دارای سختی زیاد همچون سنگ چخماق ، کوارتزیت ، ابسیدین ، کوارتز و ... که در محیط زندگی‌اش فراوان بوده استفاده کرده است. نحوه استفاده و بکارگیری این مولد آنچنان در زندگی و پیشرفت انسان مؤثر بوده است که بر این اساس زمان زندگی انسان اولیه را به سه دوره دیرسنگی ، میانسنگی) و نوسنگی تقسیم شده‌اند. همزمان با شناخت فلزات و استخراج آنها عصر فلزات آغاز گردید. احتمالاً اولین فلز استخراج شده در حدود 450 سال ق.م ، مس بوده است.

کانیها از نظر فیزیکی و شیمیایی اجسام طبیعی و همگن هستند که تقریبا منحصرا بصورت بلور و یا لااقل توده بلورین حاوی ذرات ظریف و ریز تا درشت تشکیل می‌گردند. فقط معدودی از کانیهایی که آنها را بصورت جامد می‌شناسیم، به حالت بی شکل و یا ژلهای وجود دارند. با توجه به همگن بودن شیمیایی کانیها ، ترکیب آنها را می‌توان بوسیله فرمول نشان داد. مع ذلک این فرمول در بسیاری از حالات ، منظور عادی شمی را مجسم نمی‌کند، به این جهت در نگارش آن مفاهیم کریستالو شیمی به مقیاس وسیعی باید منظور گردد. برای معرفی کانیها علاوه بر فرمول آنها ، تمام خواص فیزیکی مانند خواص نورانی ، الکتریکی ، مقاومت ، سختی و بالاخره خاصیت بلورشناسی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. اساس مطالعه این خواص موضوع کانی شناسی عمومی را تشکیل می‌دهد.

تصویر 

 

تاریخچه

مصریان قدیم شش هزار سال قبل از میلاد در صحرای سینا فیروزه را به خاطر رنگ زیبایش استخراج می‌کردند. انسانهای عهد حجر ، سنگ آتشزنه را که دارای سطح شکست تیز است، به عنوان چاقو و سرنیزه ، جهت تراشیدن چوب و تهیه نوک تیز کمان به کار می‌برند. علاوه بر تفریت که دارای سطح شکست منحنی شکل است برای تهیه تبر و از سنگ آتشزنه و پیریت جهت تهیه آتش استفاده می‌کردند.

عهد حجر زمانی خاتمه یافت که انسان توانست در نتیجه تجارب گوناگون از مس و قلع آلیاژی به نام مفرغ یا برنز تهیه کند. در طی عهد برنز بشر قرنها تجربه اندوخت تا سرانجام حدود 1000 سال قبل از میلاد مسیح به کشف و تهیه آهن توفیق یافت. به روایت دیگر حدود 2700 سال قبل عصر مفرغ آغاز شد که در این عصر انسان ابزار خود را از این آلیاژ تهیه می‌نموده است. حدود 3000 سال ق.م مصریها از ذوب سیلیس ، شیشه تهیه نمودند و قرنها پیش از میلاد مسیح چین‌ها در فسیلها از کائولن ابزار چینی می‌ساخته‌اند. در طول تاریخ اطلاعات بسیاری در رابطه با چگونگی شکل گیری ، جنس ، ساختمان و سایر خصوصیات کانیها بدست آمده است.

سیر تحولی و رشد

اصولا یونانیها نخستین ملتی بودند که جنبه علمی کانیها را بررسی کردند مثل تالس ملطی که 485 سال قبل از میلاد به خاصیت کهربایی کانیها اشاره کرده و تمیش تکلس (527-549 ق.م) که دست به استخراج معادن زد. یک کتاب سنگ شناسی (الاحجار) که به ارسطو (322-384 ق.م) نسبت می‌دادند بعدها معلوم شد که در سده هشتم نوشته شده ، ولی کتابی از شاگردش یتوفر است (288-372 ق.م) بجا مانده بنام "راجع به سنگها" که شاید بتوان گفت اولین کتاب علمی کانی شناسی است.

کتاب با ارزش دیگری که بعدها نوشته شد بوسیله پزشک رومی جالینوس (201-113 م) بود. اثر دانشمند عالیقدر ایرانی ، ابو علی سینا (1037-970) تحت عنوان "درباره کانیها" را شاید بتوان گفت اولین کتابی است که کانیها را بطور سیستماتیک به چهار دسته تقسیم کرده است. از اروپاییان از کانی شناس آلمانی آلبرت فون بول (280-119 م) یاد می‌کنیم این شخص که به ماگنوس معروف است داراری پنج جلد کتاب از زمینه کانی شناسی است. از دو شخصیت دیگر آلمانی به نامهای باسیلوس والنتین و آگریکولا (1623-1555) یاد می‌کنیم که شخص اخیر بعدها به پدر کانی شناسی معروف گشت.

آخرین شخصی که کانیها را از نظر ظاهری مورد مطالعه قرار داد، کانی شناس روسی لموسوف (1711-1765) بود. در سال 1669 یک دانشمند دانمارکی به نام نیلس استنسن قانون ثابت بودن زوایا را کشف کرد. در همین سال شخص دیگری به نام اراسموس بارتولینوس موفق به کشف شکست مضاعف کلیست ایسلندی گردید. قانون پارامتر وایس آلمانی در دهه دوم قرن بیستم وضع کرد. در سال 1830 هسل 32 کلاسه را ثابت کرد، پس از آن با استفاده از محاسبات ریاضی فدروف روسی و شنفلیس آلمانی 230 شبکه فضایی را ثابت کردند. با کشف اشعه ایکس بوسیله رنتگن ، تحول عظیمی در کانی شناسی بوجود آمد بدینوسیله برای اولین مرتبه ماکس فون لاوه موفق به مطالعه ساختمان داخلی کریستال گردید. بعد از اینکه استفاده از اشعه ایکس در کانی شناسی نشان داده شد، براگ در سال 1913 اولین ساختمان یعنی شبکه نمک طعام را معرفی نمود.

تصویر 

 

کانی چیست؟

کانی عبارت است از عناصر یا ترکیبات شیمیایی طبیعی جامد ، همگن ، متبلور و ایزوتروپ با ترکیبات شیمیایی نسبتاً معین که در زمین یافت می‌‌شود. خواص فیزیکی کانیها در حدود مشخص ممکن است تغییر نمایند. کانیها به صورت اجسام هندسی با ساختمان اتمی منظم متبلور می‌گردند که به آن بلور می‌گویند. اگر بلور یک کانی را به قطعات کوچک و کوچکتر تقسیم نماییم سرانجام به کوچکترین جزء دارای شکل هندسی منظم خواهیم رسید که آن را واحد تبلور ، سلول اولیه و یا سلول واحد بلور می‌نامند. از کنار هم قراردادن واحدهای تبلور شبکه بلور که سازنده اجسام متبلور است ایجاد می‌گردد.

علاوه بر کانیهای متبلور با دسته‌ای از ترکیبات دارای تمامی خواص کانی بجز سیستم تبلور می‌باشند که این دسته را شبه ‌کانی می‌نامند و شرایط تشکیل کانیها بسیار متفاوت است ، برخی مانند پیریت ممکن است در شرایط بسیار متنوعی ایجاد ‌گردند در حالیکه برخی دیگر به عنوان شاخص کانی ، فشار ، دما وجود عناصر رادیواکتیو و ... مورد استفاده قرار می‌گیرند. همه کانیها به استثنا شبه‌کانی‌ها در یکی از 7 سیستم تبلور شناخته شده متبلور می‌گردند. برخی از کانیها در شرایط مشابه در کنار هم تشکیل می‌گردند که به آنها پاراژنز با کانی‌های همراه گفته می‌شود. کانیها در طبیعت در اندازه‌‌های بسیار متفاوتی یافت می‌شوند که بر این اساس آنها را به درشت بلور ، متوسط بلور ، ریز بلور و مخفی بلور تقسیم می‌نمایند. برخی از انواع درشت بلور و متوسط بلور در نمونه‌های دستی قابل تشخیص بوده ، انواع ریز بلور توسط میکروسکوپهای قوی و کانیهای مخفی بلور را به کمک اشعه ایکس و میکروسکوپهای الکترونی می‌توان شناسایی نمود.

اهمیت اقتصادی کانیها

کانیها دارای ارزش اقتصادی بسیار زیادی می‌باشند، بطوری که اقتصاد بسیاری از کشورهای جهان نظیر شیلی ، گینه ... بر اساس مواد معدنی پایه‌ریزی شده است. اگر چه بسیاری از کانیها دارای ارزش درمانی ویژه خود هستند و حتی تعدادی به عنوان مواد سمی و مهلک مورد استفاده قرار می‌گیرند، ولی افرادی نیز وجود دارند که همراه داشتن کانیهای معین را در درمان برخی از بیماریهای موثر می‌دانند. در سراسر جهان عده زیادی علاقمند به جمع‌آوری مجموعه‌های کانی هستند، در یک پیک نیک خانوادگی می‌توان نمونه‌هایی از این خلقت زیبای خداوند جمع‌آوری نمود. با توجه به اینکه در کشور ما کانیهای متنوعی وجود دارند و بسیاری از آنها قابل دسترس می‌باشند.

کانیها از دوران پیش از تاریخ ، نقشی اصلی در نحوه زندگی بشر و استاندارد زندگی وی داشته‌اند. با گذشت هر قرن ، اهمیت اقتصادی کانیها به گونه‌ای فزاینده بیشتر شده و امروزه به اشکال بیشماری ، از احداث آسمانخراشها گرفته تا ساخت رایانه به آنها وابسته‌ایم. تمدن جدید ، به طور شگفت آوری به کانیها وابسته است و کاربرد وسیع آنها را الزامی کرده است. تعداد کمی از کانیها مانند تالک ، آزبست ، گوگرد و ... به همان شکل استخراج شده ، معروف می‌شوند. اما بسیاری از آنها را برای به دست آوردن یک ماده مفید ، باید در آغاز فرآوری کرد. برخی از محصولات آشناتر عبارتند از : آجر ، شیشه ، سیمان ، گچ و چیزی در حدود بیست فلز از آهن گرفته تا طلا. کانسنگهای فلزی و کانیهای صنعتی در همه قاره‌ها و در هر جا که کانیهای خاص به اندازه کافی تمرکز یافته و استخراج آنها اقتصادی باشد، استخراج می‌شوند.


 
 
تاریخچه سنگهای قیمتی
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٤٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 

مقدمه

تاریخ استفاده از زیورها و سنگ های قیمتی به اندازه تاریخ پیدایش بشر قدمت دارد. انسان های نخستین هنگامل که از زیورها و سنگ های رنگین استفاده می کردند در این فکر نبودند که با این وسیله بر زیبایی خود بیافزایند. از همان ابتدا آدمیان پس از شکار جانوران و استفاده از گوشت و پوست آنها ، دندان ها ، ناخن ها و پره های این حیوانات را نگه داشته به گردن و بازوانشان می آیختند و چنین تصور می کردند که بدین وسیله بر نیرومندی و چالاکی خود در شکار جانوران می افزایند و قدرت بیشتری را کسب می کنند. این تصورات و اعتقاد به جنبه های سحری و جادویی زیورها در واقع عوامل فردی و محرک های شخصی برای استفاده از این قبییل اشیاء بود. اما تنها این علت نبود و تفاخر نیز به آن اضافه شد. زیرا هر فرد شکارچی با آویختن دندان ها و چنگال های حیواناتی که شکار کرده بود نه تنها احساس نیرومندی می کرد بلکه بدین وسیله احترام و تحسین همگان را نیز به خود جلب می کرد.

تصویر 

 

سیر تکاملی

استفاده از زیورهایی چون صرف ها و سنگ های زیبا و رنگین از سوی زنان نیز جدا از اعتقادات جادویی و. پزشکی که داشتند سبب برانگیختن تحسین و. جلب توجه مردان می شد. به همین علت اگر زنی یا مردی کمتر از زیورها و نشانه ها استفاده می کرد پست تر و کم اهمیت تر از دیگران به نظر می رسید. بسیار پیش از آنکه بشر وسایلی آماده کند و یا مهارتی کسب نماید تا بتواند سنگ های سخت را تراش داده و حک کند ، به علت بعضی اعتقادات و افکار مرموز که نسبت به تاثیرات مخفی سنگ های رنگین داشت ، آنها را مورد سایش و مصرف قرار داده بود.
زیورهای بشر ابتدایی طبعا از اشیا و مواد ریز و کوچکی ساخته می شد که می توانست به سهولت به رشته کشیده شود از گردنبندها و دست بندهایی که از مواد کم دوام و فاسد شدنی می توان از دانه ها و تخم های درخشان گیاهان ، پرهای پرندگان نام برد که امروزه اثری از آنها باقی نمانده است. اما اثار یافت شده گوش ماهی ها ، صدف ها ، قطعات استخوان ها دندان ها و چنگال های جانوران که سوراخ شده است تا به رشته کشیده شوند ، همگی بر این حقیقت گواهند که استفاده از جواهرات و زینت آلات از دوران های بسیار دور که دست تاریخ بدان می رسد. متداول بوده است. هنگامی که باستان شناسان ضمن کاوش در غار مسدازیل اولین لایه عصر نو سنگی را کشف کردند که مقدار فراوانی از دندان های گوزن های نو را که سوراخ شده بود یافتند که با رشته هایی از پی حیوانات یا الیاف درخت مو به هم متصل می شده است.
گر چه اثری از آن رشته ها باقی نمانده اما طرز قرار گرفتن دندانها و نظم و ترتیب آنها به شکل گردن بند بوده است. بسیاری از گوش ماهی ها ، چنگال ها و ناخن های حیوانات که در کورهای ما قبل از تاریخ پیدا شده ، علائم و اشارت سحر آمیزی را القا می نمایند و این تصور را ایجاد می کنند که مردمان عصر سنگ نیز مانند مردمان هزاران سال بعد زندگی می کرده اند و اشیا زینتی خود را به دو منظور تزیین و تعویض استفاده نموده اند. بدین ترتیب به مرور زمان در میان مردمان عهد باستان ، در بیشتر نقاط جهان ، اساطیر و اعتقادات پیچیده و مرموزی بوجود آمده بود که در آن مذهب ، سحر و طبابت با هم ارتباط نزدیک داشت و به همین سبب کاهن و جادوگر و طبیب نیز یک شخص بود و همه اعمال آنان نیز ارتباط مستقیم با موضوع جواهرات و سنگ عمر رنگین و شفاف داشت ، زیرا در تشریفات مربوط به رابطه بشر و قوای مافوق طبیعت ، سنگ عمر قیمتی و نیمه قیمتی مقام شامخی داشتند و حلقه های انگشتری ، گردن بندها ، گواشواره ها مخصوص ، مهره ها ، منجوق ها ، بازوبندها و خلخال ها بخصوص زمانی که با نقوش سحر آمیز حکاکی می شد ، مورد تقاضا و توجه مردمان آن زمان بود و بکار بردن این قبیل زینت ها برای مردم از هر صنف و طبقه یک عادت عمومی شده بود. بدیت ترتیب گوهرها و سنگ ها با توجه به نوع مشخصات و رنگ هایشان و افسانه های سحر آمیزی که بدان نسبت داده می شد ، دارای قوای مافوق طبیعت بودند. از جمله اعتقادات این بود که عقیق انسان را در برابر گزیدن رتیل و برق زدگی محافظت می کند. پشم سبز می توانست باران بباراند و هر کسی سنگ لاجورد و با خود داشت از حمله و نیش مار مصون می ماند.
سرانجامتحت تاثیر ساختمان پیچیده اجتماعات بشری و عوامل فردی و روانی و اجتماعی و حس رقابت و اعتقاد به جنبه های جادویی و پزشکی زیورها و گوهرها و مهره ها استفاده از زینت آلاتی چون گوشواره ها و خلخال ها که با رنگین ها و سنگ های قیمتی گرانبها و نیمه قیمتی تزئین می گردیدند شدت اهمیت فراوانی یافته ،با تبدل کالا و بازرگانی ، رواج و توسعه جهانی یافت. چنانکه رفته رفته به کار گرفتن این قبیل اشیا تجملی و زینتی ، جزو عادات و رسوم عمومی جوامع بشری گردیده است.

تصویر 


گر چه امروزه با وجود پیشرفت دانش و روشن شدن اندیشه ها هنوز هم جنبه های جادویی و سحری زیورها و گوهرها فراموش نگردیده و یادگاری هایی از خرافات دوران های اولیه توام با پندارهای جدیدتر ، ذهن بسیاری از مردم جهان را به خود مشغول می دارد اما باید پذیرفت که اکنون بخش هایی از گوهرشناسی جنبه علمی به خود گرفته و گوهر تراشی و ساختن زیورهای گوناگون نیز جزو رشته های هنری به شمار می رود و چون استفاده از زیورها با غرایز فطری انسان ها ارتباط دارد نمی توان از آن چشم پوشید.
در ایران نیز از همان آغاز تاریخ ، استفاده از زیورها معمول بوده است. آبادانی کشور،ثروتمند بودن، علاقه مندی مردم این سرزمین به زندگانی پر تجمل و با شکوه توام با زیبایی پسندی همراه گوهرها و زیورها را مورد توجه به آنها قرار داده است. کتاب شاهنامه فردوسی پر از نام گوهرها و زیورهای گوناگون است که نیاکان ما انها را شناخته و بکار می برده اند. پیدایش شاهنشاهی های بزرگ و نیرومند و تشکیل دربارهای با شکوه و ثروتمند در طول تاریخ ایران ، باعث گرد آمدن گوهرهای گرانیها و نایاب در گنجینه های ایران گردیده و گوهرشناسی و گوهر تراشی و گوهرنشانی همواره در این سرزمین رواج داشته و مورد توجه خاص مردم بوده است. نگاهی به نام گوهرنامه هایی که در سده های گوناگون به نام شاهان و نامداران ایران نوشته و تالیف گردیده است و نمونه ها و آثار فراوان و سنگ های قیمتی که در موزه ها نگهداری می شود بهترین گواه این توجه و علاقه است. هنوز هم مردم ایران از هر طبقه و ضعف علاقه خومد را به زیورها و گوهرها از دست نداده و هر یک به فراخور وسیله ای زینتی چون انگشتری و امثال آن را مورد استفاده قرار می دهند. به طوری که هنوز یکی از ضروریات مراسم زناشو.یی در ایران ، تهیه گوهرهای قیمتی است ، حتی اگر تنها یک حلقه باشد. هر چند هم اکنون به خاطر مسائل اقتصادی - اجتماعی تمایل به خرید گوهر کم تر شده و بیشتر به طلا روی آورده شده است.


 
 
کشف سنگهای قیمتی دوره پیش از هخامنشیان
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٤۸ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 
جام جم آنلاین: کاوش های باستان شناسی در پشت سد سلمان فارسی در استان فارس و در گورستان محوطه ای به نام یرج (یرگ) منجر به کشف سنگ های قیمتی از قبیل عقیق، اوپال و یاقوت در قالب دستبند و گردنبند از دوره فراهخامنشی و ساسانی شده است.

اوپال‌ (OPAL) از خانواده عقیق است و در مشرق ‌زمین‌ آن را سمبل‌ وفاداری‌ و امید می‌دانند. "اوپال" که شکسپیر آن‌ را ملکه‌ گوهرها می‌‌داند، از کلمه‌ هندی‌ به‌ معنای‌ "سنگ" مشتق‌ شده‌ و در فرهنگ‌ سانسکریت‌ به‌ معنای‌ "سنگ‌ قیمتی" است،به‌ طلسم‌ خوشبختی‌ معروف‌ است‌ و‌ طیف‌ وسیعی‌ از رنگ‌ها را دارد. نوع‌ زرد و قرمز آتشی‌ آن جزو گرانبهاترین‌ ‌هاست. دیگر رنگ‌ های‌ اوپال‌ سفید، خاکستری، نارنجی، آبی، سبز، خاکستری‌ سیر و سیاه‌ مایل‌ به‌ خاکستری‌ و یا ترکیبی‌ از این‌ رنگ‌هاست.
 
"علیرضا جعفری‌زند"، سرپرست کاوش های باستان شناسی در پشت سد سلمان فارسی با اعلام این خبر به  خبرگزاری میراث فرهنگی گفت: «کاوش در خرفت خانه ها و قبور دوره فراهخامنشی و ساسانی شهر باستانی یرج منجر به کشف بیش از 20 دستبند، گردنبند و گوشواره از این دوره‌های تاریخی شد که در بیشتر آن‌ها از سنگ‌های قیمتی برای ساخت این اشیاء تزئینی استفاده شده بود.»
 
عقیق (در رنگ های مختلف)، اوپال، صدف، سنگ شیشه با رنگ های مختلف، عاج و یاقوت بخشی از سنگ های به کار رفته در دستبندها، گردنبندها و گوشواره ها است.
 
به گفته جعفری زند، کشف این تعداد دستبند و گردنبند و اشیاء زینتی در گورستان های ساسانی و فراهخامنشی تاکنون بی سابقه بوده و عموما نیز این قبیل اشیاء با دستگیری باندهای حفاری قاچاق به‌دست می آمده است.
 
در اشیای به‌دست آمده، بخش زیادی از دستبندها و گردنبندهایی که با سنگ‌های عقیق و یاقوت ساخته شده‌اند به دوره فراهخامنشی مربوط می‌شوند و اشیای زینتی ساسانی بیشتر از خمیر شیشه ساخته شده اند.
 
انگشتر، دستبند، گردنبند، گوشواره، بست های زره، گلدان از جنس مرمر، حلقه هایی از جنس عاج، مهر از جنس صدف دو کفه ای، سرپیکان، پیکرک اسب، دسته های تزئینی گلدان و تکه های چرم بخشی از یافته های باستان شناسان در کاوش گورستان یرج بوده است.
 
در ساخت برخی گردنبندهای به‌دست آمده علاوه بر سنگ های قیمتی از عاج و سفال نیز استفاده شده است.
 
کشف یک شی فراهخامنشی از جنس عاج با نقش مشابه هنر هلنیستی از دیگر یافته های هیات باستان شناسی بود که پس از 70 سال دومین نمونه یافته شده در ایران محسوب می شود.
 
هیات باستان شناسی در حالی این اشیا را در گورستان یافتند که پیش از آمدن آن ها بخش وسیعی از این گورستان توسط حفاران غیر مجاز غارت شده بود.
 
شهر فراهخامنشی، ساسانی و اسلامی یرج در حالی مورد کاوش های باستان شناسی قرار گرفت که باستان شناسان از وجود چنین شهری بی اطلاع بودند.
 
بررسی های باستان شناسی به منظور شناسایی محدوده آبگیری سد سلمان فارسی منجر به کشف این شهر ساسانی 370 هکتاری شد و در ادامه نیز دو فصل کاوش های باستان شناسی پرده از رازهای نهان آن برداشت.
 
باستان شناسان در کاوش های خود موفق به کشف پایه ستون های یک آتشکده ساسانی شدند که در مرکز شهر واقع شده بود و تمامی اماکن و خانه‌های این شهر تاریخی به آن ختم می شده است.
 
این شهر بزرگ به همراه یافته های باستان شناسی آن که عموما قابل انتقال نیز نیستند به زودی و پس از آبگیری کامل سد سلمان فارسی به همراه روستای یرج غرق می شوند.
 
سد سلمان فارسی، سدی بتونی و عظیم است که به زودی دشت لار را برای مصارف کشاورزی و آشامیدنی سیراب می کند.

 


 
 
روشهای شناخت گوهرهای زینتی و گرانقیمت
نویسنده : polyps - ساعت ۱:٤٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٧
 
روشهای شناخت گوهرهای زینتی و گرانقیمت
مقدمه
ارزش و بهای گران گوهرها به علت برخی ویژگی ها از جمله رنگ و سختی و زیبایی و درخشندگی است. گذشته از اینها، کمیابی و قانون خلل ناپذر عرضه و تقاضا نیز در مطلوب بودن و بالا بودن بهای آنها بی تاثیر نیست.

رنگ

سنگ های گرانبها و نیمه قیمتی ، ساده و بی رنگند و یا رنگ های زیبا و خیره کننده دارند. اگر گوهری صاف و بلوری و درخشان نباشند لازم است مانند فیروزه یا سافیر ستاره ای دارای رنگی دل پسند یا تظاهرات رنگی مخصوص باشند.
رنگ که این اندازه در سنگ های گرانبها و سنگ های زینتی طرف توجه گوهرشناسان و گوهرفروشان و خریداران است در واقع یک خاصیت عارضی است و جزو خواص ذاتی و اصلی آن شمرده نمی شود. در این مورد نیز قانونی حکم فرماست که مدون نیست. یک قطعه سنگ گرانبها اگر دارای ترکیبات شیمیایی خالص باشد ، بی رنگ خواهد بود مانند الماس که کربن خالص است. اما اگر این الماس ناخالصی در شبکه خویش بپذیرد رنگین می شود. رنگ در کانی جذب برخی پرتوهای نوری ، از نور سفید تابیده شده به شبکه کریستال است. وجود ناخالصی ها سبب می شود که در شدت جذب تغییراتی در یک یا چند تایی از پرتوها داده شود. اتم های فلزی نور بیشتری را جذب می کنند و هر چه اتم درشت تر باشد ، میزان جذب نیز در آن بیشتر خواهد بود که در این صورت همه پرتوها جذب می شود (آن چه به درون نفوذ کند) تنها سطح کریستال برخی پرتوها را بازتاب می داهد.diamond
وجود اندکی اکسید آهن در یاقوت ، سبب جذب پرتوها و گذراندن بخش قرمز پرتو نور می شود. همچنینی وجود اکسید کروم ، به تنهایی ردیف سبز از پرتوها اجازاه گذر کردن از درون کریستال را می دهد (البته عوامل دیگری هم برای رنگین نمودن سنگ های کانی وجود دارد که از ذکر آنها صرف نظر می شود). یک نفر گوهر شناس در سنگ کروندم که اغلب به رنگ های گوناگون یافت می شود ، بها و ارزش های متفاوت تشخیص می دهد. گوهرفروشان یاقوتی را که دارای رنگ سرخ تیره شفاف مشابه لعل باشد بر الماس ترجیح می دهند و ارزش بیشتری برای آن قائلند ، در صورتی که کروندم خاکستری رنگ و خشن به هیچ وجه مورد توجه آنان نیست.

شفافیت و درخشندگی

افزون بر رنگ ، ویژگی های دیگری همچون شفافی و تناسب شکل و جلا ، بر زیبایی و درخشندگی گوهرها و. سنگ های نیمه قیمتی می افزاید. تفاوت نسبت سرعت سیر نور بین هوا و سنگ های شفاف استعداد درخشندگی یک گوهر معدنی را معین می سازد و الماس این استعداد را بیش از هر سنگ دیگر داراست.
گذشته از این ها ، زوایای تاج یا قسمت بالای یک نگین و همچنین زوایای قاعده آن باعث تشدید درخشندگی و تشعشع و چند رنگی می شود. بنابراین هر چه تناسب تراش سنگ بهتر باشد، زیبایی و جلوه آن بیشتر خواهد بود. به طوری که گفته شد ، نور سفید در گذشتن از سنگ شفاف بنابر اختلاف طول امواج اختلاف سرعت پیدا می کند و همین امر باعث تجزیه نور و بازتاب های مختالف و چند رنگی سنگ می گردد. این خاصیت را تشعشع و درخشندگی یا لمعان می نامند. گوهرهای بدلی و الماس و یاقوت سبز اتین استعداد تشعشع را بیش از سنگ های دیگر دارا می باشند. بعضی از سنگهای معدنی ، نور را به دو قسمت تجزیه می کنند که آن را بازتاب دو گانه می گویند. در بعضی از سنگ ها بازتاب های نامساوی و به رنگ های مختلف وجود دارد که زیبایی انواع یاقوت ها از همین در آمیختگی موزون رنگ های تجزیه شده به دست می آید.

سختی ودوام گوهرها

گوهرها اصولا از همه اشیا و اجناسی که ما در زندگانی خود مورد استفاده قرار می دهیم ، سختی و دوام بیشتری دارند و پربهاترین آنها سخت ترین آنهاست. در سنگ های گرانبها ، اغلب ترک هایی دیده می شود که اصطلاحا در جواهر سازی به انها مو می گویند و چنین سنگ های مودار نامیده می شوند. مو برداشتن یک قطعه گوهر معمولا در نقاطی روی می دهد که در آنجا پیوند بلور سست و ضعیف باشد ولی شکستن یک گوهر مربوط به این امر نیست. سنگ از سخت ترین نقاط خود نیز می شکند. مقاومت سنگ های مختلف در مقابل مو برداشتن و یا شکستن متفاوت است. مثلا یشم بسیار پر دوام است ولی اپال و سنگ ماده و زیر کن از همه کم دوام تر هستند.

کمیابی

گوهرها علاوه بر مزایا و خواص فوق ، دارای خاصیت دیگری هم هستند و آن کم یابی و پراکندگی معادنشان در نقاط مختلف و دور افتاده جهان است. پیداست گوهری که خواص یاد شده را به میزان بیشتری در خود جمع کرده باشد ، مانند الماس و یاقوت البته گرانبهاتر و مرغوب تر است و با کمبود این خواص ، از ارزش آن نیز کاسته می شود.
سنگ هایی که میزان سختی آنها برابر با کوارتز و یا کم تر از آن است و در ضمن نمودهای رنگ ویژه ای نیز ندارد ولی به علت آرایش داخلی مساوی و همسان و اشکال مخصوص از سایر سنگ ها متمایز هستند ، در برابر گوهرهای گرانبها و یا “احجار کریمه ” سنگ نیمه قیمتی یا سنگ های زینتی نامیده می شوند. هر چند از نظر حد فاصل معینی میان این سنگ ها و گوهرهای گرانبها و مواد کانی دیگر نمی توان قائل گردید.

 
 
سنگهای قیمتی - عظیم خان (آندالوزیت)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:۱٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 
موقعیت جغرافیایی: شمال باختری برگه 1:250000 ده سلم، منطقه عظیم خان
نوع ماده معدنی: آندالوزیت، سیلیمانیت، استارولیت، گارنت ( آلماندن )
سنگ میزبان: آندالوزیت شیست ( دگرگونی ناحیه ای )
راههای دسترسی: از طریق جاده ده سلم - چاه داشی ( قسمت انتهایی دگرگونه های ده سلم، نرسیده به گرانیت شاهکوه )

موقعیت این محدوده در روی نقشه توپوگرافی 1:25000 دوهو2 و نقشه زمین شناسی 1:250000 دهسلم نشان داده شده است. دسترسی به این منطقه از طریق جاده چاه داشی - ده سلم پس از طی حدود 20 کیلومتر مسیر خاکی امکان پذیر است. در واقع این منطقه بخش مرکزی مجموعه دگرگونی ده سلم محسوب می شود. لیتولوژی عمده آن شامل آندالوزیت شیست، گرافیت شیست، سیلیمانیت شیست و ترکیبی از این سریها می باشد . دایکهای متعدد پگماتیتی و همچنین رگه های کوارتزی در داخل این مجموعه نفوذ کرده است. مهمترین کانی نیمه قیمتی این منطقه شامل آندالوزیتهای گوشتی رنگ می باشد. اندازه این آندالوزیت ها از 5/0 تا 10 سانتی متر در تغییر است. این آندالوزیت ها هم در داخل شیست ها و هم در مجاورت رگه های کوارتزی تشکیل شده اند که البته آندالوزیت های مرتبط با رگه های کوارتزی از مرغوبیت بالایی نسبت به آنهایی که در متن شیست ها بوجود آمده اند، برخوردار هستند. علاوه ازآندالوزیت در داخل پگماتیتهای این منطقه بلورهای زیبای گارنت به رنگ قرمز و ارغوانی به اندازه 2 تا 10 میلی متر قابل مشاهده است.
در یک قسمت گارنت ها در داخل یک زون پگماتیتی به طول حدود 200 متر و عرض 2 تا 10 متر و ارتفاع میانگین حدود 5 متر گسترش یافته است.

عملیات فرآوری:
اکثر گوهرها بصورت خام، جلوه و جذابیت خود را نشان نمی دهند. لیکن بعد از تراش و صیقل، زیبایی و جوهره واقعی آنها آشکار می شود. چه بسا گوهرهایی که در ظاهر جذابیت و ارزش چندانی نداشته باشند، اما بعد از فرآوری به گوهرهای باارزش مبدل می شوند. لذا فرآوری گوهرها ( تراش- صیقل ) یکی از ارکان اصلی پروژه حاضر بوده است. در حقیقت رنج و زحماتی که برای کشف گوهرها متحمل شدیم نتیجه اش در فرآوری آنها تجلی پیدا کرد.
در منطقه عظیم خان پس از برداشت نمونه های خام تعدادی از آنها ( 6 نمونه ) انتخاب و عملیات فرآوری بر روی آنها صورت گرفت. نمونه های این منطقه بصورتهای مختلف فانتزی، تخت و فست فرآوری شدند. مشخصات انواع گوهرهای این منطقه شامل نام گوهر، رنگ، نوع تراش و محل یافت بهمراه تصاویر خام و فرآوری شده آنها بطور جداگانه برای هر نمونه در اشکال زیر آورده شده است. لازم به ذکر است که بنا به اظهار نظر تراشکاران گوهر ( بخش ضمائم ) بطور میانگین حدود از سنگهای خام این منطقه موقع فرآوری بصورت پرت از بین رفتند، که این موضوع در محاسبه میزان ذخیره واقعی گوهرهای منطقه در بخش ارزیابی فنی و اقتصادی گوهرها لحاظ گردید.


 
 
سنگهای قیمتی - بقعه ملک چاه روئى (تورمالین)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:۱٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 


موقعیت جغرافیایی: جنوب باختری برگه 1:250000 دهسلم
نوع ماده معدنی: تورمالین - گارنت ( آلماندن )
سنگ میزبان: پگماتیت های نفوذ کرده در داخل توده نفوذی گرانیتی
راههای دسترسی: از طریق جاده خاکی چاه داشی- بقعه ملک چاه رویی

موقعیت این محدوده در روی نقشه توپوگرافی 1:25000 ریگ بند چاه روئی و نقشه زمین شناسی 1:250000 دهسلم نشان داده شده است. دسترسی به این منطقه از طریق جاده نهبندان - چاه داشی - ده سلم پس از طی حدود 15 کیلومتر جاده خاکی امکانپذیر است. لیتولوژی عمده این منطقه شامل سنگ گرانیتی بوده که کانیهای اصلی این گرانیت شامل کوارتز، فلدسپات و میکا می باشد. دایکهای متعدد پگماتیتی در داخل این گرانیت و سنگهای دگرگونی مجاور آن نفوذ کرده است. این پگماتیت ها در واقع فاز نهایی مربوط به این گرانیت می باشند. این دایکها ضخامتی بین 20 سانتی متر تا حداکثر 5 متر داشته و حاوی کانیهای کوارتز، فلدسپات، مسکویت، تورمالین و گارنت می باشد. مهمترین کانیهای قیمتی در این ناحیه شامل تورمالین های سیاهرنگ ( شورلیت ) و گارنت های قرمز رنگ ( آلماندن ) می باشد. تورمالین به اندازه 5/0 تا 5 سانتیمتر و گارنت به اندازه 2 تا 10 میلی متر مشاهده می گردند.
پگماتیت معمولاً از نظر عناصر کمیاب و کانیهای گرانبها نظیر بریل، توپاز، تورمالین، اکوکارین، گارنت
و ... همیشه مورد توجه کاوشگران گوهرها قرار می گیرد، با توجه به گستردگی این منطقه و تعداد
دایک های پگماتیتی، احتمالاً علاوه بر گارنت آلماندن و تورمالین سیاه رنگ، گوهرهای دیگری نظیر تورمالین سبز و بریل می تواند مورد توجه قرار گیرد.

عملیات فرآوری گوهرهای منطقه ملک چاه رویی:
اکثر گوهرها بصورت خام، جلوه و جذابیت خود را نشان نمی دهند. لیکن بعد از تراش و صیقل، زیبایی و جوهره واقعی آنها آشکار می شود. چه بسا گوهرهایی که در ظاهر جذابیت و ارزش چندانی نداشته باشند، اما بعد از فرآوری به گوهرهای با ارزش مبدل می شوند. لذا فرآوری گوهرها ( تراش- صیقل ) یکی از ارکان اصلی پروژه حاضر بوده است. در حقیقت رنج و زحماتی که برای کشف گوهرها متحمل شدیم نتیجه اش در فرآوری آنها تجلی پیدا کرد.
در منطقه ملک چاه روئی پس از برداشت نمونه های خام تعدادی از آنها ( 3 نمونه ) انتخاب و عملیات فرآوری روی آنها صورت گرفت. نمونه های این منطقه شامل گارنت آلماندن و تورمالین سیاه بلورین بودند که فرآوری آنها صرفاً با نصب آویز طلا صورت گرفت. مشخصات انواع گوهرهای این منطقه شامل نام گوهر، رنگ، نوع تراش و محل یافت بهمراه تصاویر خام و فرآوری شده آنها بطور جداگانه برای هر نمونه در اشکال زیر آورده شده است. لازم به ذکر است که بنا به اظهار نظر تراشکاران
( بخش ضمائم ) گوهر بطور میانگین حدود تا از سنگهای خام این منطقه موقع فرآوری بصورت پرت از بین رفتند، که این موضوع در محاسبه میزان ذخیره واقعی گوهرهای منطقه در بخش ارزیابی فنی و اقتصادی گوهرها لحاظ گردید.


 
 
سنگهای قیمتی - قندآب (آندالوزیت)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:٠٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 
محدوده مورد مطالعه در جنوب روستای چناربوی و غرب روستای شورآباد و بالا رود قرار دارد. محدوده آندالوزیت قندآب در نقشه 1:100000 کاریز نو واقع است.

لیتولوژی:
پروتروزوئیک:
واحد ا :Pas این واحد با ضخامت زیاد در شمال غرب نقشه (جنوب روستای باغک) رخنمون دارد. ترکیب آن آندالوزیت گارنت شیست است و حاوی لنزهای کوچکی از توده¬های شبه پگماتیتی است.
واحد Pvs: این واحد یک کمپلکس رسوبی – آتشفشانی و شامل انواع شیست ، متالاوا ، سنگ آهک دگرگون شده ، دولومیت و به طور محلی گنیس است. این واحد به صورت نواری با عرض حدودا یک کیلومتر و امتداد شمال غرب – جنوب شرق ، در بخش شمالی ورقه رخنمون دارد.
واحدPd : شامل دولومیت تیره رنگ است و در شمال غرب منطقه با یک مرز گسلی بر روی واحدهای سنگی کرتاسه رخنمون دارد.
واحد :Pgrشامل گرانیت و کوارتز دیوریت است و بیشترین رخنمون آن ها دربخش مرکزی محدوده (جنوب شرق- کمپلکس سیبک) قابل مشاهده است.

ائوسن:
واحدEvm : یک توالی رسوبی – آتشفشانی ضخیم شامل مارن ، شیل ، ماسه سنگ ، کنگلومرا ، ژیپس، توف و آندزیت است که بخش وسیعی از جنوب شرق نقشه را به خود اختصاص داده است.

کواترنر:
تراس¬های قدیمی (Qt1) را در بیشتر دامنه¬های ارتفاعات منطقه می¬توان مشاهده کرد. در قسمت ¬های غربی و جنوبی کوه سرخ حصار تراورتن (Qtr) تشکیل شده است که مورفولوژی شبیه (Qt1) را می¬سازد. علاوه بر موارد فوق ، مخروط افکنه¬ها را در پای دامنه کوه¬ها و رسوبات (Qal) را در مسیر رودخانه¬های فصلی بزرگ می توان مشاهده نمود.

شرح کار:
درمسیر جاده مشهد به فریمان به سمت تربت جام بعدازطی5 کیلومتر روستای قلندرآباد واقع شده ضمن ادامه مسیراز جاده آسفالته فرعی (درشمال شرق روستا) پس از طی10 کیلومتر روستای قنداب در سمت راست جاده نمایان می شود. واحدآندالوزیت شیست در داخل ارتفاعات (درقسمت شمال شرق روستا) قابل رؤیت می باشد.
بلورهای آندالوزیت درحدود cm5- 3 باضخامت mm8- 5 دیده می شود ولی بلورهای آندالوزیت شیست آلتره شده وقابلیت تراش ندارند. دراین منطقه برروی آندالوزیت ها کارشده است وآندالوزیت های منطقه برای مصارف دیرگداز کاربرد دارند.

 
 
سنگهای قیمتی - قزل آغل (فیروزه)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:٠۸ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 
راه دسترسی به محدوده مورد مطالعه: پس از عبور از روستای انیچگان در حرکت به سمت جنوب بعد از طی 5 کیلومتر راه مالرو محدوده فیروزه قزل آغل واقع شده که در این محدوده تعداد 3عدد دهانه قدیمی دیده می‌شود. کانی سازی از نوع فیروزه سبز همراه با کریزوکل(داخل سنگ های آندزیت) می باشد. در فاصله5/1 کیلومتر در جنوب منطقه آقایه منطقه قزل آغل واقع شده است که در این محدوده تعداد (3) کارگاه استخراجی دیده می شود و دارای سنگ های آندزیت – تراکی آندزیت می باشد. بیشتر رگه ها از فسفات فیروزه و کریزوکل در عمقm 4 –2 تشکیل گردیده و در زیر آندزیت قابل مشاهده است.
با توجه به این‌که رگه در عمق 4- 2 متر گرفته شده و پوشش منطقه از جنس آندزیت می باشد امکان حفر ترانشه در منطقه وجود ندارد.


 
 
سنگهای قیمتی - الس (فیروزه)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:٠٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 
محدوده الس در 2کیلومتری شمال شرق آقایه واقع است. در مسیر روستای انیچگان یک دوراهی وجود دارد که ادامه راه سمت راست به معدن پوکه می رسد. در مسیر معدن بعد از طی 5 کیلومتر در سمت چپ درخط الرأس ارتفاعات معدن ، فیروزه الس واقع شده است. در محدوده الس فیروزه به صورت برش گسلی با ضخامت 5-2 متر دیده می شود و امتداد برش گسلی N32E می باشدکه با شیب 10درجه داخل ارتفاعات قرارگرفته است. در منطقه 5 دهانه استخراج موجود می باشد که 2دهانه در دامنه جنوبی و2دهانه در دامنه شرقی و یک دهانه بر روی خط الرأس بین دهانه جنوبی و شرقی دیده می شود. در فاصله 1کیلومتری از محدوده فیروزه آقایه ، معدن پوکه واقع شده که درحال استخراج می باشد . کانی سازی از نوع فیروزه سبز و مقداری کریزوکل می باشد. مقداری نمونه برای تراش وآنالیز از محدوده برداشت شده است .


 
 
سنگهای قیمتی - آقایه (فیروزه)
نویسنده : polyps - ساعت ٢:٠٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳٩۱/۱٢/٦
 

 


از روستای انیچگان به سمت جنوب حرکت کرده که پس ازطی1کیلومتر ارتفاعات آقایه قابل مشاهده است که محدوده فیروزه آقایه در دامنه ارتفاعات قرار دارد. سنگ میزبان این محدوده شامل: آندزیت قهوه ای ، گدازه وخاکستر می باشد که فیروزه به صورت ثانویه و رگه ای در داخل آندزیت دیده می شود.
تعداد شش عدد دهنه کار و چاه قدیمی در محدوده مشاهده می شود. اکثر این کنده کاری ها به صورت رگه ای در داخل واحد آندزیت هامی باشد. این رگه به صورت یک برش گسلی است که از فیروزه سبز و کریزوکل و کلسیت و خرده های آندزیت تشکیل شده است.

فیروزه آقایه به رنگ سبز می باشد و مقدار فیروزه آبی اندک می باشد در بعضی از مناطق دهنه تونل مقداری رگه کریزوکل به داخل سنگ نفوذ کرده است که از یک میلی مترکمتر می باشد. بافت در فیروزه سبز و کریزوکل به صورت فنوکریست در داخل زمینه از آندزیت و کلسیت می باشد. در شمال شرق منطقه یک رگه ژاسپر قهوه ای رنگ دارای بافت گوشتی به عرض 20 تا 40 سانتی متردیده می شود که از این ژاسپر جهت تراش نمونه برداری شد.
همچنین در سمت غرب روستای انیچگان یک کنده کاری شدادی دیده شد که در داخل این کندکاری یک رگه ژاسپر سفید نیز مشاهده گردید که از ژاسپر نمونه برداری شده است وجهت آنالیز XRF&XRD و تراش ارسال گردید.

شرح کار:
با توجه به اطلاعات جمع آوری شده محدوده آقایه شناسایی و عملیات صحرایی آغاز شد. در منطقه فیروزه آقایه سه محدوده آقایه – الس – قزل آغل که دارای آثاری از معادن قدیمی بوده شناسایی شده است. در محدوده آقایه تعداد6 عدد کارگاه استخراجی وجود دارد که 50 – 100 سال قبل فعال بوده ولی اکنون غیر فعال می باشند . از این آثار کنده کاری نمونه های: M-6 ، M-5 ، M-4 ، M-1 جهت آنالیز XRD به آزمایشگاه ارسال شده نتایج به شرح ذیل می باشد:
در نمونه M-1 دو کانی آنورتیت همراه با مالاکیت دیده می شود. در نمونه M-4 کانی های کلسیت ، هماتیت ، آنورتیت ، دولومیت و مالاکیت دیده می شود که برحسب وجود کانی مالاکیت رنگ سبز تا آبی به محدوده داده است که در نتایج آنالیز10اکسیدی(XRF) در نتایج قابل توجه می باشد. در نمونه های M-4 و M-1 مقدار‌‌CuO به صورت M-1 = 155044ppm و M-4 = 23861ppm است که از نظر استخراج مس قابل توجه می باشد و همچنین نمونه M-5 که ژاسپر منطقه آقایه می باشد، دارای کانی های اوپال (کوارتز) و پالی گورسکیت می باشد.

پالی گورسکیت [(MgAl)2(OH)(Si4O10)] : یک سیلیکات آلومینیوم منیزیم آب دار می باشد که با کوارتز به صورت هم رشدی دیده می شود و این بافت باعث ایجاد طرح های بسیار زیبایی درون سنگ می‌شود.

 
 
← صفحه بعد